Schaken, de spelregels

Schaken is een denksport. Als je de regels eenmaal kent is het een leuk spel om te spelen. Het doel van het schaken is om de tegenstander schaakmat te zetten. Het is een bordspel voor 2 spelers, het bord heeft 64 velden.

De Schaakstukken

(per persoon)

• 8 pionnen
• 2 torens
• 2 paarden
• 2 lopers
• 1 koningin (ook wel dame genoemd)
• 1 koning

Plaatsen van de schaakstukken

• De torens op de hoeken, daarnaast de paarden en de lopers.
• De koningin op dezelfde kleur plaatsen (de witte koningin op het witte vakje)
• Dan de koning
• Op de tweede rij komen alle pionnen te staan

Pion
De pion mag 1 vakje vooruit.
Wanneer een pion op de beginrij staat, mag hij 2 vakjes vooruit.
Een pion kan alleen maar schuin vooruit slaan.

Toren
De toren mag recht vooruit of achteruit of opzij.
De toren mag niet over andere schaakstukken heen springen.

Paard
Het paard mag 2 stappen vooruit, achteruit, links of rechts, 1 stap opzij.
Het paard mag over andere schaakstukken heen springen.

Loper
De loper mag schuin vooruit of achteruit.
De loper mag niet over andere schaakstukken heen springen.

Koningin
De koningin mag recht vooruit of achteruit of opzij (zoals een toren), en schuin vooruit of achteruit (zoals een loper).
De koningin mag niet over andere schaakstukken heen springen.

Koning
De koning mag een vakje vooruit of achteruit of opzij.
De koning mag niet naar een vakje waar hij geslagen kan worden.

Regels

Slaan
Slaan mag wel maar moet niet.
Je pakt een schaakstuk af van een ander door op zijn of haar plaats te gaan staan.

Schaak
Wanneer de koning gepakt kan worden heet dat schaak.
De koning moet dan naar een ander vakje. Je mag in die beurt geen ander schaakstuk meer verzetten.

Schaakmat
Kan de koning geen kant meer op, dan heet dat schaakmat, dan is het spel afgelopen.
De koning van de verliezer wordt dan neergelegd.

Pat (remise)
Staat de koning niet schaak, maar kan de tegenstander ook niets meer zetten zonder dat het schaak is, dan heet dat Pat. Dat is gelijkspel.

Promotie
Wanneer je met een pion de overkant haalt, wordt die pion een koningin.
Als je nog een koningin hebt, gebruik je een omgekeerde toren of twee pionnen als koningin. Je mag je koningin ook inruilen voor een ander schaakstuk.

Rokade
De rokade is één zet;

• de koning schuift twee vakjes op
• de toren komt op het vakje te staan waar de koning overheen sprong

De rokade mag niet meer wanneer;

• de toren of koningin al hebben gezet
• er een stuk tussen de koning en toren staat
• het vakje waar de koning staat, overheen springt of waar de koning naar toe springt, wordt aangevallen

korte rokade
Het wisselen van koning met de toren die het dichtst bij staat.
Lange rokade
Het wisselen van koning met de toren die het verste weg staat.

En passent
Het en passent slaan is een regel die er voor zorgt dat pionnen niet langs elkaar kunnen zonder dat ze geslagen kunnen worden.
Wanneer de tegenstander een pion twee vakjes vooruit zet (vanuit de beginpositie), mag je die pion slaan alsof die maar één vakje vooruit is gezet.
En passent slaan moet je direct de beurt erna doen, later mag het niet meer.

Loten
Wie met wit of zwart speelt wordt beslist door te loten.
Met van elke kleur een pion in je handen achter je rug de tegenstander laten kiezen.
Wit begint.

Iedere beurt mag je 1 pion verzetten.

Heb je een stuk aangeraakt, dan moet je hem ook zetten.

Punten schaakstukken
Pion 1 punt
Paard 3 punten
Loper 3 punten
Toren 5 punten
Koningin 9 punten