InfoNu.nl > Sport > Diversen > Jood en Joden in spreekkoren bij voetbal

Jood en Joden in spreekkoren bij voetbal

Jood en Joden in spreekkoren bij voetbal Voetbalsupporters houden van spreekkoren. Vaak roepen ze enthousiasmerende opmerkingen maar het komt ook voor dat de teksten vervelend, beledigend of discriminerend zijn. Mikpunt zijn sommige vrouwen, mensen die op mensen van hetzelfde geslacht vallen, voetballers met een donker uiterlijk en Joden. Met Joden worden dan de Amsterdammers bedoeld, de spelers en supporters van Ajax. Discriminatoire en antisemitische spreekkoren zijn volgens de wet strafbaar.

Amsterdam-Oost

Spreekkoor

Een spreekkoor is een tekst die een groep mensen tegelijk uitroept. Op de voetbaltribune is het spreekkoor een enthousiasmerende uiting van de voetbalsupporters, maar het is ook commentaar en het wordt gebruikt om de tegenstander te intimideren. Hiervoor wordt beledigende taal gebruikt of worden geluiden gemaakt die de tegenstander van zijn stuk moeten brengen. Veelvuldig wordt het woord Jood in spreekkoren genoemd.

Uitschreeuwen
Van Dale geeft de volgende omschrijving van spreekkoor: een groep die samen een tekst voordraagt of uitschreeuwt. Een groep is in dit verband een aantal mensen die min of meer bij elkaar horen of samen iets ondernemen, zoals naar een voetbalwedstrijd gaan.
In een voetbalstadion is een spreekkoor het langere tijd achter elkaar roepen, schreeuwen of zingen van geluiden en teksten.

KNVB voor de rechter

In juli 2014 werd de KNVB voor de rechter gedaagd om spreekkoren met het woord Jood uit te bannen. Aanleiding voor het kort geding was de bekerfinalewedstrijd tussen PEC Zwolle tegen Ajax in april 2014, waarbij supporters van beide partijen over Joden schreeuwden. De Stichting Bestrijding Antisemitisme had een kort geding aangespannen tegen de voetbalbond. De stichting wil dat de KNVB adequate maatregelen neemt door bijvoorbeeld de wedstrijd stil te leggen als het woord Jood weer eens over de tribunes schalt. Als eerste kan er een waarschuwing volgen via de stadionspeaker, ten tweede kan de wedstrijd worden stilgelegd en ten derde kan de wedstrijd worden gestaakt.

Voorzieningenrechter
De voorzieningenrechter deed uitspraak: de KNVB hoeft geen maatregelen te nemen als tijdens voetbalwedstrijden het woord Jood in spreekkoren wordt gebruikt. De rechter kan niet met zekerheid zeggen dat de spreekkoren als antisemitisch zijn aan te merken en daarom kunnen ze geen grond zijn voor de wedstrijdorganisator om in te grijpen.
De KNVB heeft wel huiswerk meegekregen en moet duidelijkheid geven over wat toelaatbaar is aan spreekkoren. De KNVB moet daarmee aan de slag en ondermeer met clubs rond de tafel. Dat besloot de voorzieningenrechter in Utrecht in juli 2014.

Jood en Joden

De spreekkoren zijn dan misschien niet antisemitisch bedoeld, maar kunnen wel zo worden ervaren en daarom moeten de spreekkoren met het woord Jood worden teruggedrongen. De KNVB moet met verschillende organisaties overleggen: voetbal-, supporters- en veiligheidsinstanties en Joodse organisaties. Bij de mensen die de spreekkoren aanheffen moet bewustzijn worden gecreëerd over wat ze roepen en wat voor effect dat heeft op anderen. Het doel daarbij is het terugdringen van de bewuste spreekkoren. Ajax speelt een grote rol in dit proces, omdat het vooral de Ajax-supporters zelf zijn die de woorden Jood en Joden gebruiken.

Antisemitisme en BAN

Stichting Bestrijding Antisemitisme (BAN) meent dat het woord Jood in de spreekkoren antisemitisch gebruikt wordt. De organisatie wil het woord Jood als scheldwoord en als geuzennaam niet meer horen in de voetbalstadions. BAN eiste dat als de voetbalbond niets doet aan de spreekkoren, ze 1 miljoen euro moet betalen voor elke voetbalwedstrijd waarin spreekkoren over Joden klinken. De voorzieningenrechter ging hier niet mee akkoord en zegt niet dat de BAN gelijk heeft of niet, maar meent dat hij geen goed oordeel kan geven over het gebruik van het woord Jood in voetbalkringen. Voor supporters van Ajax is het juist een geuzennaam en absoluut niet antisemitisch maar pro-Ajax bedoeld.

In de maag
Het spreekkoor 'Wie niet springt die is een Jood' is veel te horen in de stadions. Het wordt door de Ajax-supporters gescandeerd en heeft niets met Joden te maken. De KNVB zit er wel mee in de maag en wil ook de Ajax-supporters overhalen andere spreuken te roepen. De rechter zowel als de KNVB denkt dat een algeheel verbod van het woord Jood in spreekkoren averechts uit zal pakken.

Ajax

Supporters van Ajax noemen zichzelf Joden. De club uit Amsterdam heeft een Joodse achtergrond en eind jaren '70 werd dat in Nederlandse stadions tegen de club gebruikt. Bijna overal waar Ajax speelde verschenen anti-Joodse spandoeken in de stadions en klonken anti-Joodse spreekkoren. Bij wedstrijden in Amsterdam liepen de supporters van de tegenpartij bij voorkeur door de Joodse wijk in Amsterdam-Oost naar het stadion.

Actie en reactie
Er volgden uitwassen als spandoeken met davidssterren als de letters A van Ajax en een hakenkruis als X. Wanstaltige teksten verschenen op spandoeken, verwijzend naar de Tweede Wereldoorlog en Hitler.
De F-Side van Ajax reageerde door Israëlische vlaggen te gaan gebruiken in het stadion en het woord Joden als geuzennaam te adopteren.

Jodenclub

Ajax is niet echt een Jodenclub, niet opgericht als club voor Joden. In de tijd dat er verschillende Amsterdamse clubs op hoog niveau speelden was Ajax de club uit Oost, de plek van de stad waar bijna alle Amsterdamse Joden woonden.
De club heeft wel enkele Joodse bestuursleden en spelers gehad. We noemen Jaap van Praag (oud-voorzitter), Bennie Muller, Sjaak Swart, David Endt en Daniël de Ridder.

Davidster
Oud-voorzitter Michael van Praag, zoon van Jaap, heeft zich ingezet om de geuzennaam uit te bannen en de supporters over te halen de davidster niet meer te gebruiken. De plannen hadden niet het gewenste effect, ook niet bij de opvolger van Michael van Praag, John Jaakke.

Richtlijn Verbaal Geweld

De KNVB gooit de Richtlijn Verbaal Geweld in de strijd. Supportersvereniging hebben een belangrijke taak in het voorkomen van kwetsende uitroepen en ongewenste spreekkoren. Elke supportersvereniging kan met de Richtlijn in de hand de tolerantiegrenzen vaststellen van wat er aanvaardbaar is in de regio of stad. Dit kan per club verschillen.

Kwetsend
Voetbalclubs stellen protocollen op om te voorkomen dat mensen tijdens een voetbalwedstrijd worden beledigd, gekwetst of gediscrimineerd. Daarbij maken ze de supporters duidelijk dat kwalijke spreekkoren ook de club schaden, terwijl een supporter er juist is
om een club te steunen. Ook de vrouw van een speler 'hoer' noemen wordt niet getolereerd, of oerwoudgeluiden maken als een voetballer met donkere huidskleur aan de bal is.

Je kunt mijn rug op

Op 3 augustus 2014 spelen Ajax en PEC Zwolle weer tegen elkaar voor het duel om de Johan Cruijff Schaal. De spelers betreden dan het veld met een kind op de rug. De actie vraagt aandacht voor kinderen met een spierziekte. De actie Je kunt m'n rug op is een variant op het betreden van het veld van een speler samen met een kind. Het is een symbool van sportiviteit. In dit geval wordt er aandacht gevraagd voor een goed doel.
Het duel tussen landskampioen Ajax en bekerwinnaar PEC Zwolle was op 3 juli in de Arena in Amsterdam. De actie leidde de aandacht af van de negatieve spreekkoren.

FJN

9 april 2015
Tijdens de voetbalwedstrijd tussen FC-Utrecht en Ajax op zondag 5 april 2015 misdragen Utrecht-supporters zich door spreekkoren aan te heffen met anti-joodse kreten. Federatief Joods Nederland (FJN) spant een kort geding aan tegen de KNVB als de bond niet onmiddellijk een noodinstructie aan clubs en scheidsrechters invoert. De noodinstructie moet er voor zorgen dat dergelijke spreekkoren het voetbal niet nogmaals kunnen vervuilen.
De KNVB gaat daar niet op in. De verantwoordelijkheid ligt bij de clubs zelf, meent de voetbalbond.

Lees verder

© 2014 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ajax: De 1e landstitel 1917-1918Na het eerste aansprekende succes in 1917 (de eerste KNVB-Beker), slaagde Ajax er in om voor het eerst sinds het bestaan…
Verschillen Feyenoord en Ajax: strijdlust versus elegantieVerschillen tussen Feyenoord en Ajax. Tussen geen enkele voetbalclubs in Nederland bestaat zoveel rivaliteit als tussen…
Voetbaltoernooi om de KNVB bekerVoetbaltoernooi om de KNVB bekerKNVB beker is een Nederlandse voetbalcompetitie De nationale voetbalbond KNVB organiseert sinds het voetbalseizoen 1898/…
Eredivisie 2014-2015 Ajax programmaEredivisie 2014-2015 Ajax programmaDe kampioen van 2013-2014 opent het Eredivisie-seizoen van 2014-2015 thuis tegen Vitesse. Ajax kent een loodzwaar begin…
KNVB beker 2009-2010, loting, programma en uitslagenKNVB beker 2009-2010: loting, programma en uitslagen. Op 29 augustus 2009 zullen de eerste wedstrijden voor de KNVB beke…
Bronnen en referenties
  • http://www.ad.nl/ad/nl/1016/Nederlands-voetbal/article/detail/3700049/2014/07/25/KNVB-hoeft-woord-Jood-niet-te-verbieden.dhtml geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://www.ie-forum.nl/?//Tegen+spreekkoren+met+het+woord+Jood////32955/ geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://www.parool.nl/parool/nl/11/SPORT/article/detail/3670232/2014/06/11/1-miljoen-euro-boete-voor-KNVB-bij-spreekkoren-over-Joden.dhtml geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/F-Side geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://joodsactueel.be/2009/02/20/marinower-over-spreekkoren-jo-jo-jo-jo-wij-zijn-anti-joden/ geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/638904/2002/08/02/Feyenoord-ophef-over-spreekkoren-overdreven.dhtml geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://www.ajaxshowtime.com/hoofdnieuws/80315/ajax-stelt-harde-regels-op-voor-incidenten.html geraadpleegd 28 juli 2014
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Spreekkoor_(voetbal) geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://www.encyclo.nl/begrip/SPREEKKOOR geraadpleegd op 28 juli 2014
  • http://www.telegraaf.nl/telesport/voetbal/ajax/22917697/__Spelers_Ajax_en_PEC_met_kind_op_rug__.html geraadpleegd op 31 juli 2014
  • Friesch Dagblad 9 april 2015
  • http://www.utrechtfans.nl/nieuws/970/knvb-stelt-geen-noodinstructie-in-om-anti-joodse-spreekkoren-tegen-te-gaan.html geraadpleegd op 17 juni 2016

Reageer op het artikel "Jood en Joden in spreekkoren bij voetbal"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 17-06-2016
Gepubliceerd: 01-08-2014
Rubriek: Sport
Subrubriek: Diversen
Special: Voetbal bijzonderheden
Bronnen en referenties: 12
Schrijf mee!