Geschiedenis dopinggebruik atletiek

De Wereldkampioenschappen atletiek wordt tweejaarlijks georganiseerd door de IAAF. Ze vormen één van de grotere sportevenementen. Hoe zit het eigenlijk met het doping gebruik in de atletiek?

Doping

Er is sprake van een dubbele moraal als het gaat om doping en sport. Aan de ene kant wordt verwacht dat sporters beter zijn dan de 'gewone' mensen. Aan de andere kant spelen financiële belangen een rol.

De belangrijkste dopingstoffen zijn:

1. anabole steroïden (zorgt voor spiergroei)
2. amfetaminen (stimuleert het zenuwstelsel waardoor je je energieker en actiever voelt)
3. epo (vergroot het uithoudingsvermogen)
4. groeihormonen (stimuleert de spieren, botten en stofwisseling)
5. bloeddoping (bloed wordt afgenomen en ingevroren en na zes tot acht weken opnieuw toegediend. Door de extra rode bloedlichaampjes neemt de zuurstoftoevoer in het lichaam toe en daarmee de prestatie)

Harm Kuipers, ex-wereldkampioen schaatsen (1975) en hoogleraar bewegingsfysiologie in Maastricht, heeft een afwijkende mening over doping. Journalisten, wielrenners, soigneurs, wielerofficials en het grote publiek, het lijkt wel of niemand in de gaten heeft dat de meeste doping de prestaties van een sporter niet verbetert maar verlaagt. Neem amfetaminen ('speed'), de doping van de generatie Jacques Anquetil en Joop Zoetemelk. Een wielrenner die amfetaminen slikt, fietst minder hard. Kuipers: 'Ik heb het zelf ooit bij wijze van experiment gebruikt en ben vervolgens op een hometrainer gaan zitten. Het was dubbelblind en placebo-gecontroleerd en ik wist dus niet of ik amfetamine dan wel een nepmiddel kreeg. Toen de resultaten werden geanalyseerd, bleek ik door de amfetamine 3 à 4 procent minder hard te hebben gefietst.' Dus wie een wedstrijd wint en vervolgens op het gebruik van amfetaminen wordt betrapt, zou volgens Kuipers, internationaal erkend dopingexpert, eigenlijk een extra medaille moeten krijgen. Het merendeel van de middelen die op de dopinglijst staan, heeft een vergelijkbaar averechts effect.

Bekende dopingzondaars in de atletiek

• de THG-affaire: midden oktober 2003 wordt niet alleen White, maar ook sprintster Marion Jones en 100 m-wereldrecordhouder Tim Montgomery en nog andere Amerikaanse atleten genoemd in een grootscheeps dopingschandaal. Zij schijnen het anabole steroïde 'tetrahydrogestrinon' geslikt te hebben, dat - zo denkt men - onopspoorbaar is. Meteen komt Athene 2004 in gevaar voor vele gerenommeerde atleten, onder wie ook de Brit Dwain Chaimbers, als zij geschorst zouden worden.
• Kelli White: Amerikaanse sprintster wordt tijdens het WK in Parijs 2003 (waar ze tweemaal goud wint) betrapt op het gebruik van Modafinil. Dat moeilijk opspoorbare middel zit in het medicijn Provigil dat White naar eigen zeggen gebruikt tegen narcolepsie en staat pas vanaf 2004 op de lijst van verboden producten. Op het moment van inname staat Modafinil op de lijst van 'aan doping verwante producten' en dat had White moeten weten. De IAAF aanvaardt haar argumentatie niet.
• Linford Christie:Brits sprinter die jarenlang verrassingscontroles ontloopt omdat de dopingcontroleurs enkel zijn kantooradres kennen, maar begin 1999 toch betrapt op nandrolon, toen zijn carrière toch al voorbij is.
• Merlene Ottey: Jamaïcaanse sprintster, betrapt op het WK in Sevilla 1999, maar later toch clean bevonden en aanwezig op de OS van Sydney.
• Dieter Baumann: Duits 5.000 m-Olympisch kampioen, 1999, nandrolon.
• Dennis Mitchell: Amerikaans sprinter, in 1999 betrapt met een te hoog testosterongehalte.
• Javier Sotomayor: Cubaans hoogspringer (voormalig Olympisch en wereldkampioen en -recordhouder) die op cocaïnegebruik betrapt wordt tijdens de Pan Amerikaanse Spelen in '99 en zo een ticket voor Syndney misloopt.
• Ben Johnson: Canadees sprinter die in 1988 slechts 1 dag Olympisch kampioen en wereldrecordhouder is omdat anabole steroïden gevonden worden in zijn urine. Aanvankelijk stil gehouden, maar uitgebracht door prins de Merode wordt de atletiekwereld op z'n kop gezet. Het kost Johnson 2 jaar schorsing, maar wanneer hij in 1993 opnieuw betrapt wordt, krijgt hij 'levenslang'. Onlangs kan Johnson, die persoonlijk trainer wordt van voetballer Said Gaddafi (zoon van), een zakkenroller die hem net had bestolen niet inhalen.

WK atletiek 2007

De internationale atletiekorganisatie IAAF gaat rond de WK Atletiek meer dan duizend dopingtesten afnemen. Dit wordt het meest rigoureuze anti-dopingprogramma binnen de sport ooit. Bij het vorige WK in 2005 werden er 885 testen afgenomen. "Dit moet het hoogtepunt worden in onze agressieve oorlog tegen doping", zegt IAAF-president Lamine Diack. "We weten dat het merendeel van de atleten geen stimulerende middelen pakken. Het is in hun belang dat we deze controles uitvoeren en het liegen en bedriegen buiten de sport houden."

Meer lezen over doping? Ga dan naar mijn special Dopinggebruik in de sport. © 2007 - 2009 Etsel, gepubliceerd in Diversen (Sport) op 08-08-2007, laatst gewijzigd op 05-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wat is bloeddoping: Topsporters zullen en moeten presteren. Veel training en doorzettingsvermogen gaan aan de prestaties vooraf. Soms ook kunnen ze hulpmiddelen niet weerstaan. En dat is nu jammer.
• Internationale sportevenementenkalender 2009: U vindt hierbij een gedetailleerde sportevenementenkalender voor 2009. Diverse sporten komen aan bod, dus voor elke sportliefhebber is deze kalender een handig i…
• Geschiedenis dopinggebruik Ronde van Spanje: De Vuelta vormt samen met de Tour de France en de Giro d'Italia de belangrijkste rondes in de wielersport. Vanwege hun grote aanzien en hun duur (drie weken) word…
• Jan Ullrich de profwielrenner: Jan Ullrich (Rostock, 2 december 1973) is een zeer bekende Duitse wielrenner. Jarenlang is één van de beste wielrenners ter wereld geweest. Uiteindelijk stopte hij na een verde…
• Wielrennen is altijd oneerlijk, met of zonder doping: De Tour de France en doping blijven de gemoederen bezighouden. Telkens duiken nieuwe dopinggevallen op, ongeacht de straffen die van tevoren worden aange…

Bronnen en/of referenties

• Wikipedia
• Trouw
• Telegraaf
• Elsevier