Wielrennen in Duitsland tijdens de jaren '30

Wielersport paste in het propagandakraampje van het Nationaal Socialisme. De in die tijden uitermate populaire pisterenners waren de ‘beste reclamemannen voor Duitsland’ en alle grote pistemeetings in Duitsland waren mini-Olympische Spelen, met openingsceremonie incluis ( Sturm Abteilung-fanfare, vlaggen, banieren, vaandelhouders ‘Duitsland ontwaak’ en toespraken van sportleiders en vertegenwoordigers van partij en staat ).

Propaganda

Wielrennen als beroepssport kon handig gebruikt worden: de evenementen en prestaties hielden Duitslands roem hoog. Formeel stond ze echter in spanning met de opvattingen van de ‘Deutsche Reichsausschuss fur Leibesubung’ ( DRL ): sport moest leiden tot een zo hoog mogelijk gemiddelde, tot de bevordering van de algemene weerbaarheid. Het moest opleiden tot ‘heroischen Tatmenschen’, die ‘Aufgabe und Wagnis’ vertoonden, en hard waren als ‘krupstahl’, ten dienste van Duitsland. In dit opzicht was de elite-renner niet direct een rolmodel. Zijn heroisme, atletisch dynamisme, overgave en waaghalzerij waren individueel en daarom heel wat minderwaardig dan de reeds door Tacitus ( 20 v.Chr.-20n.Chr. ) beschreven en legendarische ‘furor teutonicus’ van de soldaat.

Afschaffing

Naar mate het oorlogsklimaat intenser werd, ging de top de formele doelstelling van een zo hoog mogelijk gemiddelde meer ondersteunen. Beroepssport zou uiteindelijk immers leiden tot de misvorming van het gezonde instinct van het volk. De ware helden waren dus niet de artiesten-beroepssprinters, maar de echte piloten, parachutisten en wapendragers. De populaire ‘6-daagses’, naar Duitsland overgewaaid vanuit de USA aan het begin van de eeuw, werden zelfs afgeschaft in 1937. Ze vormden een ‘sportonwaardig spektakel’. Het Duitse koningskoppel Kilian-Vogel verloor in één klap haar broodwinning. Daarom trokken ze over de plas, naar de geboortegronden der 6-daagses. Ook daar waren ze succesrijk. Propagandaminister Goebbels zou hen omwille van deze ‘prestaties in het buitenland’ een ereprijs uitreiken. Dit feit toont de bizarre verhouding tussen de wielrennerij en de nazi-sportpolitiek.

Rundfahrt

Wielrennen was de nazi’s te professioneel. Daarnaast behoorde het niet tot de Duitse sporttraditie. Van iedere 11 à 12 jarige jongen uit de Hitler Jugend werd wel verwacht dat hij naast de capaciteit van een 60m-loop in 10seconden, een 3,25m-sprong, en een 35m-worp, eveneens kon fietsen, maar wielerkoers zelf was niet Teutoons. Aldus werd er niet met de fiets gestreden op de jaarlijkse ‘Reichssportwettkampf der HJ’, en ook op de sportdagen van de para-militaire SA werd niet gefietst. Daar lag de nadruk volledig op ‘Gelände, Kampf- und Wehrsport in manschaftliche formation’. In wielermiddens hield zich ook geen gunsteling van Hitler op, om buiten de sportpolitiek om aan steun te raken. Iets wat wel gold voor andere sportmiddens: de professionele Beierse draafsport kreeg via SS’er Christian Weber, een oude kompaan van Hitler, duizenden marken toegestoken. Aldus is er voor de wielerwerking specifiek nooit veel aandacht geweest bij de nazi’s. Die was er echter wel voor de nationale wielerronde, omdat die grote propagandawaarde had. © 2007 - 2009 S0005141, gepubliceerd in Geschiedenis (Sport) op 12-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van S0005141 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Internationale sportevenementenkalender 2009: U vindt hierbij een gedetailleerde sportevenementenkalender voor 2009. Diverse sporten komen aan bod, dus voor elke sportliefhebber is deze kalender een handig i…
• WK baanwielrennen 2008 te Manchester: Van 26 tot en met 30 maart wordt in Manchester het WK 2008 voor het wielrennen op de baan georganiseerd. Hierbij een overzicht.
• EK voetbal 1976: Tijdens het EK van 1976 in Joegoslavië bereikt Nederland voor het eerst in de geschiedenis de finaleronde van het EK. Nederland bereikt de finale ronde door een overwinning in de achtste fin…
• Ek voetbal 1992: 1992 is het jaar dat het EK voor de 9e keer word gehouden. Dit jaar is Zweden het gastland om het EK te mogen organiseren. Nederland weet zich wederom te kwalificeren om mee te dingen naar d…
• EK voetbal 1996: In 1996 is het een feestje voor de UEFA, het EK wordt dit jaar voor de 10e keer gehouden, Engeland is gastland. Er zijn dit jaar wel weer enkele aanpassingen in het verloop van het toernooi.…

Bronnen en/of referenties

• BERNETT, H. National-sozialistische Leibeserziehung. Eine Dokumentation ihrer Theorie und Organisation ( Theorie des Leibeserziehung. Texte-Quellen-Dokumente 1 ). Stuttgart, 1966
• "Vereinsdietwart. Handbuch für die werktätige Arbeit der Dietwarte und Diethelfer in den Vereinen des Deutschen Reichsbundes für Leibesübungen." K. MÜNCH, ed. Berlijn, 1936.