Wielrennen en Italië

Wielrennen: WK '39 te Milaan

Infoteur: S0005141

Wielrennen: WK '39 te Milaan

7 jaar na Rome was de organisatie van de wereldkampioenschappen nogmaals in Italiaanse handen. Het hout van de piste die in 1932 diende werd overgebracht naar Milaan, waar men er de Vigorelli-piste mee bouwde. Samen met de nabije stad Varese, waar het parcours voor de weggrit gesitueerd was, moest ze van 27 augustus tot 2 september een sportieve oase vormen in het vergiftigde Europa. Doch de Franse delegatie trok zich terug. De Engelse moest van (politieke) hogerhand al gauw haar voorbeeld volge


Donkere wolken

Onrust heerste in de wielermiddens aan de vooravond van de eerste wedstrijden. Bij vele oudere wielerpersoonlijkheden spookten de voorvallen van 1914 – toen men onverwacht van het WK te Kopenhagen diende terug te keren – al door het hoofd. Anderen haalden de schouders op en wachtten af. De Belgische journalist Karel Van Wijnendaele was somber: “ Men treft maatregelen alsof een oorlog best mogelijk is! … Wie kan er nog een woord geloven van wat de diplomaten of beroepspolitiekers ons vertellen? ... Wat baatte al het geld voor vergiftigende en rotte spioenendiensten… na de lelijke voorbeelden van boven, wat blijft er dan nog voor de menschen van lager? Dat het bedrog, de huichelarij en de schijnheiligheid meester is van de wereld? Dat menschen van het kwaad bezeten zijn? … De menschen die hun eigen welzijn en geluk moeten offeren, om hun eigen dood en eigen vernieling te bevorderen en bespoedigen… De wereld zal eens te meer sidderen… Trots alles geloof en hoop ik in eene vredelievende oplossing. Ik ken niets van politiek en diplomatie. En vermits die kunde gemaakt is van leugens en schijnheiligheid, meen ik niet er zoodanig veel aan verloren te hebben… ‘k Hoop ook dat konfrater V. uit Milaan zal kunnen seinen binnen de 48 uur:' de donkere wolken zijn geweken, en de WK gaan door]”. Het Italiaanse inrichtend comité was dit laatste steeds vol vertrouwen blijven bevestigen, 'met aanmoedigingen van Mussolini, de Duce, zelve'. Aan iedereen vertelden ze dat vrezen niet nodig was, en dat niemand van de deelnemerslijst werd geschrapt.

Start


’s anderendaags begonnen inderdaad de eerste sprint-reeksen, met Franse renners die meedraaiden. Doch niet allemaal. De amateurs, evenals wegrenner Maurice Archambaud, waren onder de wapens geroepen. Ondanks dit feit heerste nu in zekere zin een soort ontspanning. De gastvrije ontvangst deed goed, en ook de hartelijkheid tussen de journalisten deed een oorlog ver af lijken. Ook de mensen in de straat waren weer iets meer gefocust op de sport, en ze kwamen in grote getallen de tribunes bevolken. Daar werden hen op bombastische wijze de Italiaanse wegrenners voorgesteld. In een grote plechtigheid die deed denken aan de intrede der gladiatoren kwamen ze theatraal binnen marcheren, keurig gekleed in een blauwe zijden trui en witte broek. Voorop liep selectieheer Alfredo Binda in blinkend militair kostuum. Na halt te hebben gehouden voor de tribune, klakten zij de hielen tegen elkaar en groetten.

De journalist Jaak Veltman wist niet of hij bij dit schouwspel “ het gedwongene van den opzet moest veroordelen, dan wel de tucht bewonderen”. De geestdrift van het publiek was alleszins overweldigend. Niemand geloofde dat het oorlog zou worden. De portier niet, de verkoper niet, en het lid van de militie zeker niet. Zij geloofden allen dat Mussolini de oplossing wel zou vinden. Nochtans stond in de Italiaanse kranten de niet louter pacificerende titel: ‘uur van verantwoording en beslissing nabij’. Eveneens wemelde het van de soldaten, en werden de reserves opgeroepen. Toch bleven de Italianen opgeruimd. Reporter Veltman benijdde hun vertrouwen. Doch het was logisch in het licht van volgende uitspraak die hij hoorde van een garçon: “ Duitsland en Italie zijn samen zoo sterk dat ze alles krijgen wat ze eischen. De democratische staten weten toch maar al te goed dat ze niet tegen ons op kunnen”.

Favorieten

Learco Guerra zou zeker kampioen worden, meenden de Italianen trots, hoewel regerend kampioen Marcel Kint uit het Belgische kamp niet te onderschatten was. Doch vooraleer zij aan het werk konden op de heuvels rond Varese moesten eerst de pistiers in actie. In het sprinttornooi won de Duitser Richter de strijd voor de derde plaats. Wie eerste en tweede werd is echter nooit uitgemaakt. Scherens en Van Vliet, het koppel dat in de finale stond, haakte in elkaar en viel. Ze hadden enkele dagen nodig om te herstellen, maar voor een nieuwe sprint was het toen te laat. Op 30 augustus werd het WK immers tot nader te bepalen datum uitgesteld, niet op Italiaans initiatief, maar op vraag van andere landen, waaronder België. De hoop bleef dat enkele weken later het programma verder zou afgewerkt worden. De heren Vaccaro en Antonelli die de officiële vertegenwoordiging der Italiaanse regering vormden op het WK bleven hun steun betonen voor het op gang houden van de wielrennerij. Met een Belgische journalist had Vaccaro het zelfs over de onvergetelijke Turijn-Brussel van 1930, en over het idee om alle 10 jaar iets gelijkaardigs te herhalen. Zijn vriendschappelijke woorden konden echter niet op tegen de oorlogsverklaring van 3 september.

Oorlog


Het sportgebeuren diende er de gevolgen van te ondervinden, ook het wielergebeuren. Men werd er mistroostig bij, terugdenkend aan de in 14-18 gestorven renners zoals Faber en Lapize. Wat was oorlog nutteloos! “ Nu eerst zullen we vernemen en voelen hoeveel we missen aan die vredelievende wedstrijden van de sport… Er moet gevochten worden met ernst. Er moet gedood worden! In plaats van lustige pedaalridders zien we gemobiliseerde soldaten voorbij trekken… We luisteren naar den ‘uitslag’ maar in plaats van Scherens, Van Vliet, Kint of Bartali hooren we andere namen en dingen die niet zoveel de menscheid en zijn geluk dienen.”. Internationale contacten vielen stil: “De renners trokken op, op goed valle ’t uit, maar zonder veel begeestering, en vertrouwen. …Maar we zijn wachtende en hopende…. . We hopen in het leven en gelooven in de sport, gelijk we vertrouwen in de kracht van de jeugd en de wet van de waarheid”
© 2007 - 2008 S0005141, gepubliceerd in Geschiedenis (Sport) op 29-11-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van S0005141 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • VAN WIJNENDAELE, K. Het rijke Vlaamsche wielerleven. 2 dln. Gent, 1942
  • Sportwereld-Het Nieuwsblad, aug 1939
  • HAMELS, J. http://www.gpjefscherens.be/src/html/gpjef_organisatie_jef_scherens.html

Reageer op het artikel "Wielrennen: WK '39 te Milaan"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.