Olympisch Stadion

Olympische Stadions: het moet bijzonder en het mag wat kosten. We bespreken enkele bijzondere voorbeelden uit de lange geschiedenis van Olympische Spelen.

Een aantrekkelijk gebouw

Als aan een stad Olympische Spelen wordt toegewezen zitten architecten handenwrijvend te wachten op een opdracht. Want bij gelegenheid van het grote evenement mag het wat kosten en wordt van ontwerpers verlangd dat ze met een bijzonder, liefst vernieuwend en opzienbarend gebouw komen, dat als het even kan óók nog een culturele band met het gastland of de gaststad heeft.

Yinyang

Een mooi voorbeeld van dat laatste is het ontwerp voor 2 sportpaleizen voor de Olympische Spelen van Tokyo in Japan in 1964. Door een enorm zware betonnen fundering te leggen en twee torens te bouwen met vuistdikke staalkabels eraan construeerde Kenzo Tange een overhuivend dak over het stadion dat in lamellen geschakeld als een sierlijke draperie vanaf de ring aan de kabels hangt. Er ontstaat een vorm die van boven af gezien aan het Yinyangteken doet denken en dat is zeker niet toevallig. Tange paste symbolisme toe in deze fase van zijn carrière en dit gebouw is daar een voorbeeld van. Andere stadions hadden vergelijkbare elegante ontwerpen.. Toch maakte het werk van Tange geen school omdat het vanwege de ingewikkelde vernieuwingen simpelweg te duur was voor de meeste investeerders.

Werken met beton

Paolo Nervi had bij de Spelen van Rome in 1960 overigens ook al gewerkt met een zware betonnen fundering. Die heeft misschien als inspiratie gediend voor Tange… Nervi heeft 6 meter onder de grond een zware betonnen ring laten leggen om daarop een serie Y-vormige betonnen vormen te plaatsen die tezamen een koepelvorm opleveren – een soort van omgekeerd diep bord, waarvan het effect is dat er géén hinderlijke dragende vormen in de sporthal hoefden te worden aangebracht. In de hal heeft men dus naar alle kanten vrij zicht! Het gebouw was een sensatie. Maar ook hier gold dat het wel erg begrotelijk was, al dat moderne en inventieve gedoe.

Het Stadion van Athene

De modieuze architect Santiago Calatrava – die al meewerkte aan objecten en gebouwen voor de Spelen van Barcelona in 1992 – werd uitgenodigd om het stadion voor de Spelen van Athene te ontwerpen. Het moest iets speciaals zijn. En dat was aan Calatrava wel toevertrouwd. Hij werkt met ideeën die zijn gebaseerd op natuurlijke vormen. Wenkbrauwbogen, oogvormen en andere sierlijke, elegante lijnen komen herkenbaar terug in zijn werk. Calatrava heeft heel wat bruggen gebouwd – onder meer 3 stuks in de Haarlemmermeer – en het technisch inzicht dat hij bij die projecten heeft verkregen kon hij goed gebruiken om te komen tot een stadion dat een combinatie is van een hoeveelheid bogen die langs en door elkaar heen lijken te schieten, maar die nooit hun sierlijke elegantie verliezen. Er ontstaat een subtiel lijnenspel, dat de grootsheid van het gebouw subtiel beteugeld. De architect heeft sterk rekening gehouden met klimaat, de zonnestand en kosten en daardoor is dit stadion een van de meest aansprekende monumenten voor de Spelen aller tijden geworden.

Het stadion van Beijing

Inmiddels is duidelijk dat het Vogelnest in Beijing in China een voorbeeld is van zowel verbinding met de Cultuur van het gastland als een project dat wat mocht kosten, als het maar iets aansprekends zou opleveren. Dat is aan de Zwitserse architecten Herzog en De Meuron wel toevertrouwd. Ze gebruiken de symboliek van een Chinees vogelnestje- een exquise gerecht voor speciale gelegenheden – om te komen tot een structuur die nooit eerder vertoond is. Het enige gebouw dat een min of meer soortgelijke belijning kent is het door de Nederlander Rem Koolhaas ontworpen CCTV-gebouw van de Chinese Staatstelevisie – ook in Beijing en hemelsbreed niet meer dan een paar kilometer verwijderd van het Olympisch Stadion…..dat is een fantastische structuur van alle richtingen uit schietende lijnen, gevat in een serie rare, gehoekte blokken…

Ook het Chinese Olympisch Stadion lijkt een kluwenachtige wirwar van stalen balken in een onoverzichtelijke structuur. Het past daarmee in de ontwikkelingen binnen de moderne architectuur die driftig op zoek is naar “toevallige”- vooral niet strakke, en daardoor moeilijk leesbare structuren. Die onrust wordt binnen in het stadion zeker niet gevoeld. Want daar, de omgeving waar het allemaal om draait, is er rust. En ruimte voor sport. Let the games begin! © 2008 - 2009 Braens, gepubliceerd in Geschiedenis (Sport) op 17-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Braens is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Het Olympisch Stadion van Beijing: Het Olympisch Stadion van Beijng in China is een wonder van durf. Architectuur die vernieuwend is. Want nieuwe ideeën over bouwen krijgen hier vorm...Het recht-toe-recht-aa…
• De spectaculaire gevels van Herzog & De Meuron: Herzog en de Meuron zijn 2 Zwitserse architecten die vernieuwingen in de architectuur niet uit de weg gaan. Ze bouwen langzaam maar zeker aan een oevre waarbi…
• Een vogelnest voor de Chinese hoofdstad Beijing: Bloopers in de Kunst verhaalt over bijzondere zaken in de Kunst. Deze keer architecten die een nieuwe stroom gaan vormen: ze laten kunst en toeval toe.
• Olympische Spelen: De Olympische Spelen zijn het meest bekende en belangrijkste sportfestijn van de wereld. Zowel de Zomer Spelen als de Winter Spelen worden om de vier jaar gehouden.
• De Olympische Spelen: De Olympische Spelen zijn al zo oud als onze jaartelling en werden zelfs nog ver daarvoor al gehouden. In dit artikel wil ik teruggaan in de geschiedenis van deze, voor sporters zo bela…