Usain Bolt, sprintfenomeen en grossier in wereldrecords

De Jamaicaan Usain Bolt heeft bij de wereldkampioenschappen in Berlijn in augustus 2009 voor de tweede maal een unieke prestatie geleverd. Hij won beide koningsnummers, de 100 en 200 meter sprint in een wereldrecordtijd. Hetzelfde kunstje flikte hij reeds op de Olympische Spelen in Beijing in augustus 2008. Zijn prestaties doen denken aan de hoogtijdagen van Jesse Owens en Carl Lewis. Vanwege zijn jonge leeftijd wordt er gedacht dat hij deze wereldrecords nog verder gaat aanscherpen.

Usain Bolt als junior

De boomlange Usain Bolt is op 21 augustus 1986 geboren in het Jamaicaanse Trelawny. Hij is 1,96 meter lang. Usain Bolt begon in zijn jeugd met de 200 meter sprint. In die discipline behaalde hij wereldtitels bij de junioren. In 2004 deed hij mee met de 200 meter sprint op de Olympische Spelen van 2004 in Athene, nadat hij eerder dat jaar als eerste junior, op zijn 17de, de 200 meter onder de 20 seconden aflegde. Maar in Athene speelde hij geen rol van betekenis.

WK Atletiek 2007

Pas een aantal jaren later wordt zijn talent voor de 100 meter sprint duidelijk. Bij de wereldkampioenschappen van 2007 in Osaka wordt het Jamaicaanse 4x100 meter estafetteteam, met daarin Bolt, tweede (zilver: 37,89 seconden, een nieuw Jamaicaans record) achter de Verenigde Staten (goud: 37, 78 seconden). In het Jamaicaanse team zat ook de toenmalige wereldrecordhouder op de 100 meter: Asafa Powell. Op dezelfde kampioenschappen werd Usain Bolt tweede op de 200 meter, achter de Amerikaanse winnaar Tyson Gay, in een tijd van 19,91 seconden.

Olympische Spelen van 2008 in Beijing

In het Olympische jaar van 2008 maakte de wereld pas echt kennis met het sprintfenomeen Usain Bolt. Op 3 mei 2008 liep hij de 100 meter reeds in de op één na snelste tijd ooit, 9,76 seconden, tijdens Jamaica International. Later die maand, op 31 mei, verbreekt hij dan eindelijk het record van zijn landgenoot bij een Grand Prix-wedstrijd. Hij wordt gelijk als favoriet voor de Olympische sprinttitel gelanceerd. Hij maakt die rol volledig waar.

In Beijing behaalde Bolt de triple op de 100 meter, 200 meter en 4x100 meter. Hij was niet de eerste die daarin slaagde. Jesse Owens (1936) en Carl Lewis (1984) gingen hem voor (overigens behaalde beide atleten ook nog de gouden plak bij het verspringen). Bolt was echter wel de eerste die de drie Olympische titels met een wereldrecord bezegelde. Het Jamaicaanse estafetteteam (met ook Asafa Powell, Michael Frater en Nesta Carter) zette een nieuw wereldrecordtijd van 37,10 seconden neer. Ook verbrak Bolt het 12 jaar oude record van Michael Johnson, behaald bij de Olympische Spelen van Atlanta in 1996, met 2 seconden: 19,30 seconden was Bolt's eindtijd op 20 augustus 2008.

WK Atletiek 2009

Usain Bolt wist in Berlijn de triple van Beijing te herhalen. De 100 en 200 meter sprint werden met fenomenale wereldrecords binnengehaald: respectievelijk 9,58 en 19,19 seconden. De laatste werd precies 1 jaar na Beijing neergezet. Met ogenschijnlijk gemak en zichtbaar ontspannen werd de concurrentie op grote afstand gezet. De opbouw van Bolt's wereldrecord op de 200 meter verliep in 4 vrij gelijkmatige blokken: 5,60 seconden over de eerste 50 meter. Zijn topsnelheid lag in het tweede blok van 50 meter: 4,32 seconden, gevolgd door 4,52 seconden en 4,75 seconden. De Jamaicanen wonnen ook de 4x100 meter, maar de 37,31 seconden betekende geen wereldrecord. Afgezien van Steve Mullings (vervanger van Nesta Carter) was het team hetzelfde als in 2008.

9,48 seconden op de 100 meter sprint?

Voor zijn record op de 100 meter in Berlijn had Bolt precies 41 stappen nodig. Zijn gemiddelde snelheid was 44,72 kilometer per uur. De Amerikaanse onderzoeker Mark Denny van Stanford University berekende dat een tijd van 9,48 seconden in het verschiet ligt. Het nieuwe wereldrecord op de 100 meter betekent ook een trendbreuk sinds 16 oktober 1968. Na die datum was de gemiddelde snelheid van de wereldrecordhouder op de 200 meter namelijk hoger dan die de houder van het wereldrecord op de 100 meter (alleen Leroy Burrell was tussen 6 juli 1994 en 23 juni 1996 de uitzondering). Maar Usain Bolt evenaarde ook Jesse Owens door op beide afstanden tegelijkertijd wereldrecordhouder te zijn. Jesse Owens behield beide records tussen 12 juli 1936 en 22 juni 1940. Bolt overweegt nu ook deel te nemen aan het verspringen. Sinds de hoogtijdagen van Carl Lewis heeft geen sprinter zich daar meer aan gewaagd.

Wereldrecords 100 meter sprint door de jaren heen

Atleet	Tijd	Datum en plaats	Atleet	Tijd	Datum en plaats
Don Lippincott (VS)	10,6	06-07-1912, Stockholm	Carl Lewis (VS)	9,86	25-08-1991, Tokyo
Charles Paddock (VS)	10,4	23-04-1921, Redlands	Leroy Burrell (VS)	9,85	06-07-1994, Lausanne
Percy Williams (Canada)	10,3	09-08-1930, Toronto	Donovan Bailey (VS)	9,84	27-06-1996, Atlanta
Jesse Owens (VS)	10,2	20-06-1936, Chicago	Maurice Greene (VS)	9,79	16-06-1999, Athene
Willie Williams (VS)	10,1	03-08-1956, Berlijn	Asafa Powell (Jamaica)	9,77	14-06-2005, Athene
Armin Hary (Duitsland)	10,0	21-06-1960, Zürich	Asafa Powell (Jamaica)	9,74	09-09-2007, Rieti
Jim Hines (VS)	9,95	14-10-1968, Mexico City	Usain Bolt (Jamaica)	9,72	31-08-2008, New York
Calvin Smith (VS)	9,93	03-07-1983, Colorado Springs	Usain Bolt (Jamaica)	9,69	16-08-2008, Beijing
Carl Lewis (VS)	9,92	24-09-1988, Seoul	Usain Bolt (Jamaica)	9,58	16-08-2009, Berlijn
Leroy Burrell (VS)	9,90	14-06-1991, New York