Overige Sport en Wereldrecords

Wereldrecord schaatsen

Infoteur: Krul

Wereldrecord schaatsen

De afgelopen jaren zijn de wereldrecords in het schaatsen steeds scherper geworden, denk maar aan Sven Kramer en Ireen Wust. Vergeleken met vroeger gaat het bij de tijden niet om een paar seconden winst, maar hele minuten! Hoe komt dit eigenlijk?


De mens

Het is vrij onwaarschijnlijk dat de fysieke kracht van de mens de afgelopen eeuw enorm is toegenomen. Dit is dan ook geen verklaring van de verbeterde wereldrecords. De volgende verklaring die met de mens zelf te maken heeft is wel aannemelijk. De welvaart is in de loop der jaren enorm toegenomen. Als de welvaart toeneemt, neemt het aantal vrije dagen die iemand heeft per jaar ook toe. In die tijd kan hij hobby’s gaan beoefenen zoals sporten. Als veel mensen tijd en geld genoeg hebben om een bepaalde sport te beoefenen, is de kans groter dat men de sport goed gaat beheersen.

De ijsvloer

Om hard te kunnen schaatsen is het natuurlijk van groot belang dat de ijsvloer in goede conditie is. De grootste verbetering die op dit gebied heeft plaatsgevonden, is de overdekte ijsbaan. Zonder wind, sneeuw, mist, regen of een felle zon kun je natuurlijk veel harder schaatsen. Een tweede verbetering van de ijsvloer is de ontwikkeling van de Zamboni. De Zamboni is een ijsmachine, vernoemd naar de Amerikaanse uitvinder Frank J. Zamboni. Deze machine, ook wel “dweilmachine” genoemd, brengt water op het ijs en bevriest meteen de bovenste laag. Na deze behandeling is de ijsvloer weer in topconditie. Tevens zijn ijsmeesters tegenwoordig druk bezig met de luchtdruk. IJsbanen die ver boven zeeniveau liggen, hebben een lage luchtdruk, zodat er harder gereden kan worden. De luchtweerstand is immers lager. Dit was jaren geleden het geval in Alma Ata in Kazachstan. Die baan was goed vanwege de hoogte en het goed onderhouden natuurijs. Tegenwoordig worden de wereldrecords vooral gereden in Salt Lake City en Calgary. Bij deze ijsbanen is de luchtweerstand namelijk zeer laag.

Het is nog niet mogelijk om de luchtweerstand te verlagen in een ijshal, maar misschien is dit in de toekomst wel het geval. Bij elke schaatswedstrijd wordt de luchtdruk nu al vermeld, om van tevoren te kunnen bepalen wat er mogelijk is die dag. Ook kunnen schaatsers hun schaatstechniek met deze kennis aanpassen.

‘The Dutchies’

Zoals iedereen wel weet, zijn Nederlanders zeer goed in het schaatsen. Je ziet ze regelmatig langskomen op tv en zijn vaak terug te vinden op het podium. Ondanks dit Nederlandse succes heeft Nederland zelf geen goed klimaat en ligging om in eigen land schaatswedstrijden te houden. Er is in Nederland echter veel geld beschikbaar om goede ijshallen te bouwen. Zo kunnen de Nederlandse schaatsers goed trainen en worden er op de Nederlandse ijsbanen zelfs wereldrecords gereden.

Schaatspakken

Er zijn grote verschillen te vinden tussen het moderne schaatspak en de schaatskleding die men ruim honderd jaar geleden gebruikte. Tegenwoordig is alles gericht zo gestroomlijnd mogelijk, terwijl het vroeger het belangrijkst was hoe warm en stevig bepaalde kledingstukken zijn. Twee voorbeelden van recente verandering van het schaatspak zijn de strips en de Flashpakken. Tijdens de Olympische Spelen in Nagano in 1998 hadden veel schaatsers een strip geplakt op de plaats van het voorhoofd. De lucht moet dan over een obstakel en wordt turbulent. Dit is zeer gunstig voor de schaatser, omdat hij dan minder luchtweerstand heeft. Vanaf de Olympische Spelen in Salt Lake City dragen veel schaatsers geen strips meer, maar Flashpakken. Deze pakken bedekken het gehele lichaam en zijn gemaakt van een bepaalde stof waarvan de microstructuur ervoor zorgt dat de lucht turbulent wordt. Zo heeft de schaatser minder last van de luchtweerstand. Omdat de schaatser nu minder weerstand van de lucht heeft, verbruikt hij minder energie om op een bepaalde snelheid te kunnen schaatsen en kan hij bij zijn maximale inzet harder accelereren en een hogere snelheid behalen.

De allernieuwste pakken bestaan uit verschillende stoffen. Er zijn zelfs verschillende pakken voor de verschillende afstanden. Een van de redenen voor het gebruik van verschillende stoffen is dat veel schaatsers snel last van hun onderrug krijgen door de schaatshouding. De pakken zorgen voor enige druk op de onderrug waardoor deze ontlast wordt. Je krijgt dus minder snel pijn in je onderrug.

De verandering van de schaats zelf

Een van de belangrijkste veranderingen in het schaatsen is de komst van de klapschaats. Deze schaats is voor het eerst in 1985 door onderzoekers van de faculteit der Bewegingswetenschappen van de VU in Amsterdam gemaakt. Het grootste voordeel van deze schaats is dat je knie meer kunt strekken. Het ijzer blijft namelijk langer op het ijs, zodat er in de laatste seconden van de slag de winst kan worden gepakt. Je been wordt als het ware verlengt, waardoor je harder en langer kunt afzetten. Met Noren gebruik je meer je bovenbenen en met klapschaatsen vooral je kuiten. Vroeger klaagden veel schaatsers over spierpijn in hun bovenbenen en dat is met de komst van de klapschaats dus veel minder geworden. In het seizoen 1996/1997 werd de klapschaats voor het eerst gebruikt door de kernploeg. Tonny de Jong was het eerste kernploeglid dat met behulp van de klapschaats Europees kampioen werd. Hierdoor werden een groot aantal topschaatsers ook geïnteresseerd in deze nieuwe soort schaats. Omdat voor deze nieuwe schaats zowel de houding als de techniek van de schaatser moest worden aangepast, duurde het nog een aardige tijd voordat alle schaatsers voor de klapschaats kozen.

Trainingsmogelijkheden

De trainingsmogelijkheden voor professionele schaatsers zijn de afgelopen jaren ontzettend toegenomen. De sporters kunnen nu in het buitenland trainen en ze worden behandeld door een eigen fysiotherapeut en masseur. Verder zijn de trainingsprogramma’s volledig afgestemd op de sporter en hoeven de schaatsers niet naast het trainen te werken, omdat ze al genoeg verdienen met het schaatsen. Vroeger was dit heel anders. Men moest naast het schaatsen blijven werken, want het schaatsen leverde weinig op. De trainingen waren ook minder uitgebalanceerd dan nu en trainen in een windtunnel was al helemaal ondenkbaar.

Blessures

Net als met elke sport, heeft ook een schaatser grote kans om blessures op te lopen. Zo komt een polsbreuk redelijk vaak voor, omdat het voor de schaatser lijkt dat het opvangen van de klap met de hand de enige mogelijkheid is. Tevens hebben schaatsers net als zwemmers wel eens last van kramp. Het verschil is alleen dat voor zwemmers kramp tot een levensbedreigende situatie kan leiden en bij schaatsers niet. De oorzaak kan overmatige inspanning of stress zijn, maar ook vochttekort. Met rustig rekken kan de kramp weer verdwijnen. Een algemene voorbereidingen, zoals een warming-up kan de kans op kramp aanzienlijk verkleinen.

Soms moet een ander deel van het lichaam, zoals een pees of de huid, tegen een uitstekend bot worden beschermd. Daar heeft het lichaam zelf een mooie oplossing voor: de slijmbeurs. Dit is een met vloeistof gevuld zakje. Doordat een schaatser valt kan op die plek makkelijk een bloeding optreden. Als het nog niet erg genoeg is kan het gaan ontsteken en zelfs tot een infectie leiden. Slijmbeursontstekingen komen het meeste voor bij de ellebogen, schouders, heupen en de knieën.

Schaatsers, voornamelijk sprinters, kunnen een spierscheuring in de kuitspier oplopen. Ze moeten namelijk in de sprint een explosieve kracht op de spier loslaten, de spier knapt als het ware en de schaatser voelt een scherpe pijn in zijn kuit. De oorzaak van de speurscheuring is vaak een te koude spier of een eerdere blessure.

Handige tips voor schaatsers:

  • Bij het schaatsen moet je altijd handschoenen aan. Deze beschermen niet alleen tegen de koud, maar tegen blessures als je valt. Daarnaast zijn schaatsen scherp en voorkomt de handschoen dat je je er aan snijdt
  • Met schaatsen moet je nooit op de stenen lopen. Dan worden ze heel gauw bot en kunnen ze zelfs onherstelbaar stuk gaan. Mocht dit toch gebeuren, dan moet je ze slijpen.
  • Het is verstandig om altijd een oude theedoek mee te nemen naar het schaatsen, zodat je na het schaatsen je schaatsen kan droog maken. Hiermee voorkom je dat ze gaan roesten.
  • Hang je schaatsen niet met aan elkaar geknoopte veters om je nek, dit is niet alleen gevaarlijk voor jezelf, maar het beschadigt ook je schaatsen.
  • Vroeger was het zo dat schaatsen goed ingevet moesten worden. Nu is het beter om dat niet te doen, want anders gaat het vet in de slijpsteen zitten als je je schaatsen gaat slijpen.
  • Te lange veters moet je nooit om je enkels of voeten vastmaken, want dit stop de bloeddoorstroming en krijg je gauw koude voeten.
  • De beschermers van je schaatsen moeten goed schoon zijn van binnen, anders worden je schaatsen alsnog bot.
  • Trek warme kleding aan!
© 2007 - 2009 Krul, gepubliceerd in Overige Sport (Sport) op 09-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Krul is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Wereldrecord schaatsen"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.