IJzertekort bij sporters

IJzersupplementen worden bij sporters gebruikt om aërobe power en uithoudingsvermogen te vergroten voor sporten die voor hun energie voornamelijk op zuurstof-energie steunen. Theoretisch heeft ijzer de functie om het zuurstofenergiesysteem te optimaliseren en het prestatievermogen bij duurinspanning te verbeteren.

Eigenschappen

IJzer, een essentieel mineraal, komt in twee vormen voor. Dierlijke producten als vlees, vis en gevogelte bevatten haemijzer, terwijl niet-haemijzer voorkomt in plantaardige voedingsmiddelen als vollegranenproducten, donkere bladgroenten, en gedroogd fruit. De dagelijks aanbevolen hoeveelheid is 10 milligram voor volwassen mannen, 12 milligram voor jonge mannen, en 15 milligram voor jonge en volwassen vrouwen. Ijzer speelt een centrale rol bij het zuurstoftransport.
IJzer kan zowel een positief als negatief effect hebben op het immuunsystem. Een tekort veroorzaakt een toename van infecties. Een teveel aan ijzer geeft storingen in lever- en hartfunctie. Belangrijke ijzerbronnen zijn: vlees, lever, bladgroente, graanproducten, peulvruchten, noten en mosselen. IJzersupplementen zijn verkrijgbaar in de vorm van ijzerzouten, zoals ijzerfumaraat en ijzersulfaat.

IJzersupplementen worden gebruikt om de aërobe power en uithoudingsvermogen te vergroten voor sporten die voor hun energie voornamelijk op het zuurstofenergie steunen. Theoretisch heeft ijzer de functie om het zuurstofenergiesysteem te optimaliseren en het prestatievermogen bij duurinspanning te verbeteren. Tijdens de Ronde van Italië, reed de vermaarde Amerikaanse wielrenner Greg LeMond niet best. Zijn trainer meende dat hij ijzer te kort kwam. Na een aantal dagen met ijzerinjecties te zijn behandeld, begon hij beter te presteren, en won hij uiteindelijk de finale. Hij bleef beter presteren, en won een maand later de Tour de France.

Effectiviteit bij sportprestaties

IJzersuppletie wordt dus gebruikt om het prestatievermogen te verbeteren. De resultaten van het onderzoek met proefpersonen die een ijzertekort hebben zonder bloedarmoede (aenemie) zijn tegenstrijdig. De meeste onderzoeken tonen aan dat ijzersuppletie de ijzerstatus verbetert, maar niet de V02 max en het sportprestatievermogen. In een recent overzichtsartikel van belangrijke literatuur werd de conclusie getrokken, dat ijzersuppletie bij sporters die een ijzertekort hadden maar niet aenemisch waren, geen verbetering in sportprestatievermogen liet zien. Kort samengevat, lijkt ijzersuppletie het sportprestatievermogen niet te verbeteren, tenzij bij aanvulling in geval van aenemisch ijzertekort.

Veiligheid bij suppletie

IJzersuppletie in hoeveelheden die niet hoger zijn dan de dagelijks aanbevolen hoeveelhei, lijken veilig te zijn. Zwarte ontlasting komt veel voor, en zowel verstopping als diarree kunnen optreden. Ongeveer twee tot drie mensen op de 1000 zijn gevoelig voor haemochromatosis. Haemochromatosis wordt veroorzaakt door overmatige opslag van ijzer in het lichaam, met name in de lever, hetgeen tot levercirrose en mogelijk zelfs de dood kan leiden

In het algemeen wordt ijzersuppletie niet aanbevolen als prestatieverhogend middel voor sporters met normale hemoglobinewaarden en ijzerstatus omdat er geen positief effect op de sportprestatie is gevonden.

Conclusies en aanbevelingen

Normaal gesproken moeten de meeste sporters voldoende ijzer via hun voeding binnen krijgen, door haem- en niet-haemrijke voedingsmiddelen te kiezen. Haemijzer, dat voorkomt in vlees, wordt beter in het lichaam opgenomen dan niet-haemijzer, maar vitamine C bevordert de opname van niet-haemijzer. Drink daarom 's ochtends jus d'orange bij de ochtendboterham. Sporters die zich zorgen maken over hun hemoglobine- of ijzerstatus moeten een bloedtest bij een sportarts laten uitvoeren. Wanneer er een duidelijk ijzertekort is, kan behandeling met ijzer worden voorgeschreven. Ook sporters die 'op hoogte' gaan trainen hebben mogelijk ijzersuppletie nodig. Training op hoogte stimuleert de aanmaak van nieuwe RBL, die meer ijzer nodig hebben voor de opbouw van hemoglobine.

Wanneer er geen verstandige voedingskeuze is, kan voor sommige sporters een mineralentablet 1 maal daags een mogelijkheid zijn, waaronder sporters die (a) geen vlees eten, (b) in gewichtsklassen uitkomen, (c) vrouwelijke duursporters. In zulke gevallen, is de aanbevolen methode de normale voedingsijzerinname aan te vullen met ongeveer 10 tot 15 mg, de normale hoeveelheid in een dagelijkse hoeveelheid vitamine- of mineralensuppIement. © 2008 Oom_govert, gepubliceerd in Overige Sport (Sport) op 24-07-2008, laatst gewijzigd op 17-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Oom_govert is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wat is conditie precies?: De conditie is erg belangrijk voor een mens. Het hangt nauw samen met je uithoudingsvermogen. Om je lekker fit te voelen heb je een goede conditie nodig. In dit artikel staat beschr…
• Inspanningsfysiologie: ademen en inspanning: In de navolgende pagina’s wordt het effect van inspanning op het ademminuutvolume kort beschreven. Tevens vindt een korte beschrijving plaats van het fenomeen ana…
• Bloedziekten: Anemie door ijzertekort: Anemie door ijzertekort is de meest voorkomende vorm van anemie (een tekort aan het zuurstoftransporterende pigment hemoglobine in rode bloedlichaampjes). Ijzer is een…
• Voeding en sport: voeding voor, tijdens en na sport: Als sporter is het belangrijk op de voeding te letten. Hierbij moet men niet alleen letten op wat men eet, maar ook wanneer men iets eet. Er is verschil i…
• IJzer & Bloedarmoede: Bloedarmoede als gevolg van een tekort aan ijzer wordt ferriprieve anemie genoemd. Bloedarmoede is een frequent voorkomend verschijnsel. Onder meer tijdens zwangerschap, maar ook bij bv…