Paardrijden: samenhang tussen de hulpen

Als men tijdens het paardrijden zijn benen als hulp gebruikt, moeten de handen het paard in staat stellen zich te verplaatsen. Als een paard niet gehoorzaamt, moet men zich ervan vergewissen of de gebruikte hulpen geen tegenstrijdige boodschappen hebben overgebracht. Dit artikel gaat volledig over de samenhang tussen de hulpen bij het paardrijden.

De taal van de hulpen

Leren zich helder uit te drukken
Als een ruiter zijn paard vraagt een bepaalde beweging uit te voeren, hoe simpel deze ook is, maakt hij gebruik van een taal: de taal van de hulpen. Zoals iedere taal, moet deze zo helder, rijk en exact mogelijk zijn.

Een goede samenhang
Laten we voor de grap het leren gebruiken van de hulpen eens vergelijken met het leren van een taal. We leren eerst een paar woordjes. Vervolgens enkele eenvoudige structuren waarmee we de woorden tot een zin kunnen vormen. Na een paar maanden zijn we in staat om ons behoorlijk nauwkeurig uit te drukken.

Zo leert de ruiter in het begin zijn handen, benen en lichaamsgewicht te gebruiken. Hij formuleert daarmee eenvoudige vragen door, weliswaar niet altijd even goed, twee of meer hulpen met elkaar in verband te brengen. Geleidelijk aan leert hij zijn hulpen nauwkeurig te gebruiken en combineert hij ze correct: dan is er sprake van een samenhang tussen de hulpen.

Goed om te weten
De benen kunnen, net als de handen, samen of apart handelen. Door één been naar achteren te plaatsen wordt de achterhand de andere kant op geduwd. Dit gebeurt nooit alleen, meestal gaat het gepaard met het andere been en de zit die de beweging aanhouden en die de buiging precies aangeven. De handen controleren de voorhand en de beweging in z'n geheel.

Coördineren
De hulpen kunnen handelen, meegeven of weerstand bieden. Als u uw benen sluit om uw paard in draf over te laten gaan, dan handelen uw benen. Als het paard in galop overgaat, sluiten uw vingers zich om de teugels: ze bieden weerstand. Het bovenlichaam richt zich op en biedt ook weerstand. Zodra het paard weer gaat draven, openen uw vingers zich. Uw handen geven mee.

Zodoende gebruikt u in bijna alle acties een aantal hulpen tegelijk in samenhang met elkaar. Ze kunnen samen handelen ofwel sommige handelen en anderen meegeven.

Om voorwaarts te gaan
Om het paard voorwaarts te laten gaan, werkt u met uw benen en uw zit. Maar alvorens een voorwaartse beweging te vragen, moet u uw handen laten meegeven door uw vingers rond de teugels te openen. Als u uw vingers niet opent, vraagt u uw paard voorwaarts te gaan zonder hem daarvoor toestemming te geven. Uw boodschap is verwarrend. Als het paard eenmaal overgegaan is in de gevraagde gang kunt u de gang volhouden of haar verruimen door stuwing te geven met uw zit: accentueer de bewegingen van het bekken. Zo nodig versterken de benen de actie.

U beschikt ook nog over kunstmatige hulpen, zoals de rijzweep en de sporen om de impuls te versterken. De zweep kan een nuttige hulp zijn op voorwaarde dat u weet hoe hem te gebruiken zonder schokken over te brengen op de teugel. Houd hem altijd in uw binnenhand.

Subtiel doseren

De acties van uw handen en de positie van uw bovenlichaam kunnen deze impuls doseren. In een wending bijvoorheeld heeft het paard de neiging langzamer te gaan. U geeft stuwing via uw zit om het ritme van de gang te handhaven. Uw vingers wijken van de teugels. Als u uit de wending komt, sluit u uw vingers min of meer om de eerder verkregen impuls te temperen. U versterkt de actie door uw bovenlichaam groter te maken, wat uw lichaamsgewicht iets naar achteren zal doen verplaatsen.

Zodoende kunt u, door het gebruik van de hulpen te doseren, dat is door ze op elkaar af te stemmen, de omvang en snelheid van de gang van het paard voortdurend regelen.

Wenden
Om te wenden gebruikt de ruiter een direct (binnenteugel) of indirect (buitenteugel) effect. In beide gevallen zal de hand die actief is niet gehoorzaamd worden, als de andere hand, de benen en het lichaamsgewicht er niet mee in overeenstemming zijn. Tijdens een wending bijvoorbeeld handelt de ruiter door de vingers te sluiten en door de pols te kantelen naar de zijde waarheen men wil keren. De andere hand geeft mee om het paard de gelegenheid te geven zich om te buigen.

De blik van de ruiter gaat inde gevraagde richting. Door dit te doen brengt de ruiter meer gewicht over op de bil van de bewuste kant. Tegelijkertijd zorgen de zit en de benen voor de impuls. Op deze manier is er voor het paard samenhang tussen alle indrukken. De boodschap is helder: vooruit, we gaan die richting op!

Vorderingen van paard en ruiter

Hoe meer een paard vorderingen maakt, hoe beter hij in staat is ingewikkelde boodschappen te begrijpen op basis van steeds minder aanwijzingen. En hoe meer de ruiter vordert, hoe beter hij exacte opdrachten kan formuleren met een discreet gebruik van de hulpen. Het scala van uitdrukkingsmogtelijkheden is onuitputtelijk en er zal steeds subtieler tussenbeide worden gekomen.

Wederzijdse genegenheid en begrip dragen bij aan de kwaliteit van deze uitwisselingen. Koester uw paard en leer hem zo goed mogelijk kennen! © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Overige Sport (Sport) op 26-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Veilig paardrijden: Als je bij een paard bent moet je alles rustig en gecontroleerd doen. Je moet bijvoorbeeld niet gaan schreeuwen of rare sprongen maken.
• Pony, kenmerken van de pony en ponyrassen: Als we een klein paard in de wei zien staan dan zeggen we meteen, dat het een pony is. Maar wat het woord pony nu echt betekent is niet algemeen bekend. Dat is op z…
• Equitherapie: therapeutische werking van paarden: De helende invloed van dieren wordt steeds wijdverspreider geaccepteerd en gebruikt. In ziekenhuizen wordt steeds meer gebruik gemaakt van zogenaamde dierent…
• De bereden politie: selectie van de paarden: Om bij de bereden politie te komen zijn er hele procedures voor de mens. Maar niet alleen bij de mensen worden hiervoor testen afgelegt ook de paarden worden nauw…
• Kosten van een eigen paard: Het is de wens van velen, een eigen paard... Maar wat zijn de kosten van een eigen paard? Is het wel haalbaar? alles op een rijtje...