De mythe van de Mont Ventoux

De Mont Ventoux is een van de meest afschrikwekkende bergen uit de Tour de France. De "Reus van de Provence" dwingt met zijn kale uitzicht en zijn moeilijkheidsgraad ontzag af bij wielrenners en supporters. Samen met die eigenschappen zijn het vooral de inzinkingen van de renners die de mythe van de Mont Ventoux gemaakt hebben. Op geen enkele andere berg uit de Tour de France zijn renners ooit zo diep gegaan. De Mont Ventoux ligt niet in het hooggebergte van de Alpen, maar in een soort uitloper daarvan in de buurt van de Zuid-Franse stad Avignon. De klim is 1912 m hoog, 21,2 km lang en stijgt tegen een gemiddeld percentage van 7,6 %.

De beklimming van de Mont Ventoux

De Mont Ventoux wordt in de Tour de France meestal beklommen vanuit het lieflijke Provençaalse dorpje Bédoin. De eerste kilometers van de klim zijn eerder licht hellend. Je rijdt op een brede weg met links en rechts vredige wijngaarden. Pas als je het bos nadert, wordt de weg steiler. Je vindt hier moeilijk je ritme en in de zomer kan het hier verstikkend heet zijn omdat er geen wind is.

Bij het uitkomen van het bos zie je in de verte opeens de toren met de zendmast op de top. Na Châlet Reynard is het nog 6 km aan gemiddeld 8,5 % stijgingspercentage. Vanaf hier begint een soort maanlandschap van kale, witte stenen. Ook al zie je vanaf hier constant de top, je hebt de indruk dat je niet vordert. De beruchte mistral-wind heeft hier vrij spel en kan de renners helemaal terugblazen. Bij grote zomerhitte klagen de renners dikwijls over het gebrek aan zuurstof in deze laatste kilometers.

Drama op de Mont Ventoux

Bij de beklimming van de Mont Ventoux in 1955 heerste er een loodzware hitte. Heelwat renners verlegden die dag hun grenzen. Ferdi Kübler viel enkele keren tegen de grond in de laatste kilometers van de beklimming en verklaarde aan omstaanders dat hij gek geworden was. Kübler haalde nog wel de finish maar de volgende dag gaf hij op. Na zijn inzinking op de Mont Ventoux haalde hij nooit meer zijn oude niveau. Diezelfde dag betekende ook het einde voor de wielercarrière van de Fransman Jean Malléjac. In de beruchte laatste kilometers van het maanlandschap viel hij bewusteloos van zijn fiets. Hij moest weggevoerd worden naar het ziekenhuis, waar hij pas uren later terug bij bewustzijn kwam. Malléjac keerde nooit meer terug in het peloton.

Een triest hoogtepunt van het verhaal van de inzinkingen op de Mont Ventoux kwam er op de dertiende juli van de Tour van 1967. Ook die dag was de hitte van de Mont Ventoux meedogenloos. Heel wat renners zwalpten over de weg. In de laatste kilometers van de monsterlijke berg kreeg de Britse ex-wereldkampioen Tom Simpson een ongelooflijke inzinking. Hij viel van zijn fiets, werd terug recht geholpen, maar viel opnieuw. Simpson raakte bewusteloos, kreeg nog extra zuurstof, maar overleed daarna in het ziekenhuis van Avignon. Simpson's trieste dood was een gevolg van een combinatie van stimulerende middelen, alcohol en een verdovende hitte. Op de plaats waar Simpson neerviel, werd een monument opgericht waar wielerliefhebbers nog steeds halt houden voor een moment van bezinning.

Respect en rivaliteit

Drie jaar later zette Eddy Merckx een solotocht op touw voor de prestigieuze overwinning op de Reus van de Provence. Merckx leek aanvankelijk vlot in zijn opzet te slagen. Hij reed alleen voorop en nam nog de tijd om zijn koerspetje af te nemen toen hij voorbij de plaats reed waar zijn ex-ploegmaat Simpson was gestorven. Maar in de allerlaatste kilometers kende "de Kannibaal" een inzinking van jewelste: hij verloor veel van zijn voorsprong en moest alles geven om de rit te winnen. Amper de meet voorbij werd het Merckx zwart voor de ogen en zei hij dat hij het gevoel had te stikken. Merckx kreeg uiteindelijk extra zuurstof in de ambulance en kwam weer bij zijn positieven.

In 2000 was de Mont Ventoux het decor van de herrijzenis van Marco Pantani, die na een periode van inactiviteit weer met het topniveau kon aanknopen. Nochtans werd "Il Pirata" eerst gelost uit de groep koplopers, maar bij het uitkomen van het bos kreeg hij weer aansluiting. Pantani recupereerde wonderbaarlijk en lanceerde verrassend een aanval. Hij werd alleen nog bijgehaald door Lance Armstrong, die in de eindspurt Pantani liet voorgaan. "The Boss" verklaarde later dat hij Pantani uit respect de ritzege cadeau had gedaan. Pantani nam dit op als een belediging en er ontstond een rivaliteit tussen de twee kemphanen die nog lang zou duren.

Ritwinnaars op de Mont Ventoux

• 1958: Charly Gaul (tijdrit)
• 1965: Raymond Poulidor
• 1970: Eddy Merckx
• 1972: Bernard Thevenet
• 1987: Jean-François Bernard (tijdrit)
• 2000: Marco Pantani
• 2002: Richard Virenque
• 2009: Juan-Manuel Garate