De records van de Tour de France

De Tour de France is onbetwist de meest aansprekende wielerwedstrijd ter wereld. Elk jaar zijn drie weken lang, in juli, de ogen gericht op Frankrijk. Hoewel de Giro d'Italia en de Vuelta Ciclista a España even lang duren als de grote Franse broer, staan ze behoorlijk in de schaduw. De eerste Tour de France werd in 1903 gereden, gevolgd door de Giro d'Italia in 1909, terwijl de Vuelta Ciclista a España in 1936 het daglicht zag. De ontstaansgeschiedenis geeft tegelijkertijd de rangorde aan Veel records werden er in de eerste eeuw van de Tour de France gevestigd. Een aantal lijkt moeilijk te verbreken de komende jaren. Hieronder een overzicht van de mooiste records.

Gele trui records

Lange tijd werd het grootste aantal overwinningen in de Tour de France gedeeld door vier personen: Jacques Anquetil, Eddy Merckx, Bernard Hinault en Miguel Indurain. Alle vier de wielrenners wonnen de rondewedstrijd vijf maal. Ook de Amerikaan Lance Armstrong voegde zijn naam na de Tour de France van 2003 aan dit rijtje toe. Hij evenaarde tevens het record van Miguel Indurain door vijf maal de Tour de France achter elkaar te winnen. Sinds zijn zevende overwinning na de Tour de France van 2005 houdt hij dus ook het record van het grootste aantal overwinningen achter elkaar in handen.

Het record van het grootste aantal dagen in de gele trui in alle deelnames staat evenwel nog ferm achter de naam van Eddy Merckx: 96 stuks. Lance Armstrong staat een goede tweede met 83 truien, gevolgd door Bernard Hinault met 79 stuks.

Lance Armstrong heeft na zijn derde plaats in de Tour de France van 2009 wel een ander record geperfectioneerd, namelijk het grootste aantal podiumplaatsen: 8 keer (7x eerste en 1x derde) in 12 deelnames (1993-1996, 1999-2005 en 2009). Raymond Poulidor staat een goede tweede met 8 podiumplaatsen (3x tweede en 5x derde) in 14 deelnames (1962-1970 en 1972-1976). Hierachter komen Joop Zoetemelk en Jan Ullrich met 7 podiumplaatsen. De Nederlander en de Duitser wonnen beide eenmaal de Tour de France (respectievelijk in 1980 en 1997). Joop Zoetemelk werd verder 6 keer tweede (1970, 1971, 1976, 1978, 1979 en 1982), terwijl Jan Ullrich 5 keer tweede werd (1996, 1998, 2000, 2001 en 2003) en eenmaal derde (2005). Beide renners hadden de "pech" dat ze uitkwamen in het tijdperk van Eddy Merckx, Bernard Hinault en Lance Armstrong.

De meeste verschillende dragers van de gele trui tijdens één Tour de France: 8.

• 1958: André Darrigade (5x), Jos Hoevenaers (1x), Wim van Est (2x), Gilbert Bauvin (1x), Gerrit Voorting (3x), Raphaël Géminiani (4x), Vito Favero (6x) en de winnaar Charly Gaul (2x)
• 1987: Jelle Nijdam (1x), Lech Piasecki (2x), Erich Maechler (6x), Charly Mottet (7x), Martial Gayant (2x), Jean-François Bernard (1x), Pedro Delgado (4x) en de winnaar Stephen Roche (3x).

De grootste en kleinste verschillen tussen winnaars en anderen op het podium:

• Grootste verschil tussen winnaar en nummer twee: 28,17 minuten (in 1952 tussen winnaar Fausto Coppi en Stan Ockers).
• Kleinste verschil: 8 seconden (in 1989 tussen winnaar Greg Lemond en Laurent Fignon).
• Kleinste verschil op het podium: in 2007 (Alberto Contador won met 23 verschil van Cadel Evans en had 31 seconden voorsprong op Levi Leipheimer.

Andere records:

• Jongste winnaar: de winnaar van 1904, Henri Cornet, was 19 jaar, 11 maanden en 20 dagen jong.
• Oudste winnaar: de winnaar van 1922, Firmin Lambot, was 36 jaar, 4 maanden en 9 dagen oud.
• Oudste renner met podiumplaats: Raymond Poulidor (Frankrijk) was 40 jaar en 3 maanden oud toen hij als nummer drie in de Tour de France van 1976 eindigde (achter winnaar Lucien van Impe en Joop Zoetemelk). Hij wordt gevolgd door Lance Armstrong die 37 jaar en 10 maanden oud was bij zijn derde plek in de Tour de France van 2009. De Portugees Joaquim Agostinho staat derde in deze "denkbeeldige lijst van oudjes." In de Tour de France van 1979 eindigde hij eveneens als derde (achter winnaar Bernard Hinault en Joop Zoetemelk).

De snelste Tour de France

De snelste Tour de France werd gereden in 2005. Lance Armstrong won in een gemiddelde tijd van 41,654 km/h.

Rangschikking	Jaar	Winnaar	Gemiddelde snelheid
1	2005	Lance Armstrong	41,698 km/h
2	2003	Lance Armstrong	40,956 km/h
3	2006	Óscar Pereiro Sio	40,784 km/h
4	2004	Lance Armstrong	40,563 km/h
5	2008	Carlos Sastre	40,492 km/h
6	1999	Lance Armstrong	40,315 km/h
	2009	Alberto Contador	40,315 km/h

Record aantal ritzeges

Eddy Merckx heeft zowel het grootste aantal ritzeges behaald als ook de meeste ritoverwinningen tijdens één Tour de France. Wat betreft het grootste aantal ritzeges staat hij eenzaam boven aan: 34. Ter vergelijking: Lance Armstrong heeft er in zijn 12 Tourdeelnames 26 behaald.

Tweemaal slaagde Eddy Merckx erin om 8 etappes te winnen tijdens één Tour, namelijk in 1970 en 1974. Hij won zowel vlakke etappes als ritten in de bergen. Hij moet dit record wel delen met de Fransman Charles Pélissier (1930) en zijn landgenoot Freddy Maertens, die daar in 1976 in slaagde. Freddy Maertens was sowieso een sprintfenomeen. Hij deed drie keer mee aan de Tour de France (1976, 1978 en 1981) en wist daarin ieder keer de groene trui mee naar huis te nemen. Tevens behaalde hij 15 etappezeges. In 1976 werd Freddy Maertens overigens achtste in het eindklassement, op 16,09 minuten van winnaar Lucien van Impe. Een ander opmerkelijk record van Freddy Maertens is zijn eindoverwinning in de Vuelta Ciclista a España van 1977. Hij droeg daarin van de eerste tot de laatste dag de leiderstrui en won dertien van de negentien etappes.

Aantal ritzeges	Renner	Land	Jaar	Renner	Land	Jaar
8	Freddy Maertens	België	1976	Eddy Merckx	België	1970
	Eddy Merckx	België	1974	Charles Pélissier	Frankrijk	1930
7	Bernard Hinault	Frankrijk	1979	Gino Bartali	Italië	1948
6	Mark Cavendish	Verenigd Koninkrijk	2009	Jean Aerts	België	1933
	Lance Armstrong	Verenigde Staten	2004	André Leducq	Frankrijk	1932
	Luis Ocaña	Spanje	1973	Marcel Buysse	België	1913
	Eddy Merckx	België	1972	François Faber	Luxemburg	1909
	Eddy Merckx	België	1969	Emile Georget	Frankrijk	1907
	René Le Grèves	Frankrijk	1936

Andere etapperecords:

• Snelste tijdrit: de proloog van de Tour de France van 2005 op 2 juli. De Amerikaan David Zabriskie was 2 seconden sneller dan Lance Armstrong en legde de 19 kilometer lange tijdrit af met een gemiddelde snelheid van 54,676 km/h. Daarmee verbrak hij het 16 jaar oude record van Greg Lemond die in de afsluitende tijdrit van 24,5 kilometer van de Tour de France van 1989 een gemiddelde snelheid van 54,545 km/h klokte. Voor de tijdrit stond hij tweede in het eindklassement, op 50 seconden van Laurent Fignon. Maar door zijn 58 seconden snellere tijdrit werd hij alsnog winnaar.
• Snelste reguliere etappe: 7 juli 1999 van Laval naar Blois (194,5 kilometer) in 50,355 km/h door Mario Cipollini.
• Record aantal bergetappezeges achter elkaar: 4. In de Tour de France van 2004 won Lance Armstrong de 13de, 15de, 16de en 17de etappe (de 14de etappe was een vlakke rit). In diezelfde ronde won zijn ploeg, US Postal Service, ook de ploegentijdrit (4de etappe) en de Amerikaan zelf de individuele tijdrit (19de etappe).
• Langste solo-ontsnapping resulterend in etappezege: in de veertiende etappe van de Tour de France van 1947 won Albert Bourlon na een solo van 253 kilometer.
• Grootste voorsprong bij etappezege: in de elfde etappe van de Tour de France van 1976 had de Spaanse winnaar José-Luis Viejo een voorsprong van 22,5 minuten op de nummer twee.

Andere records

• Grootste aantal bolletjestruien (bergklassement): 7. Richard Virenque won deze trui tussen 1994 en 1997, in 1998, en 2003-2004.
• Grootste aantal groene truien: 6. Erik Zabel won deze 6 keer achter elkaar van 1996 tot en met 2001.
• Grootste aantal deelnames (zonder opgave): Joop Zoetemelk reed er tussen 1970 en 1986 maar liefst 16 uit. Alleen in 1974 verscheen hij niet aan de start, omdat hij in de voorbereidende Grand Prix du Midi-Libre zwaar ten val was gekomen.
• Niet zozeer een record, maar de eerste dopingtest werd afgenomen in de Tour de France van 1964 bij "Eeuwige Tweede" Raymond Poulidor. Zijn medewerking werd hem door andere renners niet in dank afgenomen. In latere interviews gaf hij aan dat hij doordoor veel krediet had verspeeld: "After that, they did me no favours in the peloton." Waarschijnlijk heeft dat zijn bijnaam versterkt.

Zie ook de special over Lance Armstrong, met daarin meer over het leven van de Amerikaanse renner, al zijn overwinningen in de Tour de France, de magie van de Mont Ventoux en de beste gele truidragers in de geschiedenis van de Tour de France.