De comeback van Laurens ten Dam - Onze Pechvogel

Tot zijn derde Tour de France kwam het nog niet, want de gevolgen van een valpartij in de Ronde van Zwitserland hielden hem buiten La Grande Bouclé. Laurens ten Dam (29) is de teleurstelling voorbij, koerst weer en bereidt zich intensief voor op de Ronde van Spanje waarin hij zich een goede kans in de top 10 toedicht. Een interview over het accepteren van tegenslagen, zijn thuisbasis en zijn revanchegevoelens. Robert heeft het geweldig gedaan in de Tour. Hij bevestigde, onder gigantische druk, wat eigenlijk in de lijn der verwachtingen lag," vertelt Laurens ten Dam. "Hij kwam over, zoals ik hem ken: Heel relaxed. In de aanloop naar de Tour trainde ik met hem en Grisha Niermann geruime tijd in de Sierra Nevada. Hoogtestage. Het ging fantastisch, onder leiding van bewegingswetenschapper Louis Delahaije. De Ronde van Zwitserland zou mijn laatste test zijn. Een test die verkeerd uitviel, want bij een afdaling gleed ik onderuit en in het ziekenhuis van Sion constateerden de artsen een hersenschudding, twee gescheurde rugwervels en een gebroken pols. Abrupt einde van mijn Tourambities. Het was dit seizoen mijn tweede valpartij. In de Ruta del Sol, drie maanden eerder, knalde ik driehonderd meter voor de finish in Cordoba tegen het wegdek, met als gevolg een bekkenblessure. Tegenslagen stemmen je vaak tot nadenken. Je gaat meer relativeren. Gelukkig kan ik altijd stoom afblazen bij mijn vrouw Thessa, lerares Frans op een middelbare school in Gulpen. Ze is heel rustig, een anker in mijn soms hectische leven. Ik houd zielsveel van haar en thuis regelt ze alles. Zonder een stabiele thuisbasis red je het als topwielrenner niet. Als ik vrijgezel zou zijn, had ik minder moeite met het van huis vertrekken. Zodra ik thuis terugkeerde, zou ik echter snel onrustiger worden en vertier zoeken."

Uitstekende klimmer

Laurens ten Dam werd geboren in Zuidwolde. Hij groeide niet op in een huis, maar op een woonboot. Toen 9 jaar was,verhuisde het gezin Ten Dam naar Heiloo. Zijn ouders zijn onderwijsmensen. "Ik kom uit een sportfamilie. Vader, moeder en vier kinderen. In de zomer gingen we met z'n zessen op fietsvakantie. Drie weken op pad, een rondje Nederland. Ik lijk erg op mijn vader en moeder, beide doorzetters. Ook ik raak niet snel in paniek, ben betrouwbaar en evenwichtig en neem geen onverantwoorde risico's." Zes jaar geleden kreeg hij zijn eerste profcontract, bij de BankGiroLoterij-equipe. "Piet Hoekstra leidde die ploeg. Markante man, supergoede coach. Ik wist wat ik aan hem had, want hij zei waar het op stond. Hoekstra gaf je in totaal drie keer per jaar een goedkeurend knikje of schouderklopje; als je dat verdiende tenminste. Piet bracht me een heleboel bij, onder meer dat, trainen, eten, slapen en tussendoor rusten van enorm belang zijn. Na BankGiroLoterij volgde SkilShimano en daarna Unibet.com, een formatie waar ik dankzij Hilaire Van der Schueren en Mathieu Hermans flinke stappen vooruit maakte. Zo ontdekte ik dat ik uitstekend kon klimmen, een ontdekking die voor extra zelfvertrouwen zorgde."

Hij grijnst, de Nederlandse prof met tot nu toe de meeste pech. "Klimmen is alleen leuk, als het goed gaat," zegt de nu in Maastricht wonende Ten Dam. "Dat je bij het beklimmen van een col afziet, mag duidelijk zijn. Als je 'lekker' klimt, voel je alleen 'zoete' pijn en daar kun je doorheen trappen. Het draait om: je mag kraken, maar je mag niet breken. Als je kraakt, rijd je door en verlies je niet veel tijd. Breek je en begin je te 'harken', dan is het voorbij. Ja, lassen doet pijn. Je vraagt je vaak in wanhoop af: 'Kan ik het nog? Nee, ik kan het niet meer. Of toch. Ja, ik kan het nog'. Dalen vereist een andere instelling. Met het op het scherpst van de snede naar beneden rijden, met duizelingwekkende snelheid het beangstigt me niet, als het niet regent en als er geen steentjes of gruis op het asfalt liggen. In de Tour 2009 schatte ik de afdaling van de Tourmalet niet helemaal juist in. Ik was gelost en wilde te snel aansluiting bij de groep krijgen. Haastige spoed is zelden goed. Laat ik het zo zeggen: ik had er drie bochten langer over kunnen doen."

Vertrouwen

Sinds 2008 draagt Laurens ten Dam het tricot van Rabobank. Hij geniet het volste vertrouwen en de onvoorwaardelijke steun van de sponsor. "Ik heb vertrouwen nodig. Vertrouwen zorgt voor rust en rust in je hoofd is belangrijk om optimaal te presteren." Na zijn val in de Ronde van Zwitserland moest hij een paar weken revalideren. "Zondag 27 juni, de dag van het NK, zat ik voor het eerst weer op de fiets. Twee uur getraind. Nou, trainen kon je het niet noemen; meer voortbewegen. Bij het niet starten in de Tour had ik me neergelegd. Ondanks dat viel de Tourstart in Rotterdam me zwaar. Een moeilijke dag, want je vraagt je af: Maak ik een Tourstart in Nederland nog mee? Dat valt natuurlijk te betwijfelen. De Tour volgde ik op de voet. Met Robert sms’te ik geregeld.” Hij deed dat vanuit Zwitserland waar hij met Steven Kruijswijk twee weken op hoogtestage was. In het Berner Oberland gaf hij, zonder toeschouwers en televisiecamera's in de buurt, vol gas. "Een leerzame periode," blikt Laurens terug. "Tussen Steven en mij klikte het perfect." Of de Brabander tot een vedette weet uit te groeien, zal de tijd uitwijzen. Zijn optreden in de Ronde van Italië, bekroond meteen achttiende plaats in het eindklassement, verraste zelfs de insiders. "Als je je als neoprof in de laatste week van Giro zo nadrukkelijk manifesteert, heb je wat in je mars. Hij kan een grote ronderenner worden," stelt Laurens.

Het criterium van Wateringen betekende de rentree van Ten Dam in wedstrijdverband, waarna hij aantrad in de Clásica San Sebastian, zich vervolgens aanmeldde voor de Ronde van Burgos en na 'Burgos' rijdt hij de Tour du Limousin -allemaal ter voorbereiding op de Ronde van Spanje. In de Vuelta, die op 28 augustus in Sevilla begint met een ploegentijdrit over 16,5 kilometer in de donkere avonduren, wil Laurens 'knallen'. Hij verduidelijkt: "Het wordt, na één keer Giro en twee keer Tour, mijn Vuelta-debuut. Natuurlijk zit het routeschema al in m'n hoofd. Acht bergetappes! Ik mik op een plaats in de top 10. Moet mogelijk zijn, voor zover ik het kan schatten. Kopman ben ik niet. Dat is Denis Menchov. Derde in de Tour, dus zijn leidersrol in de Vuelta spreekt voor zich." Laurens ten Dam is een winnaarstype. Het beste in zichzelf naar boven hal en, daar streeft hij voortdurend naar. "Ik kan goed voor mezelf opkomen en laat niet over me heenlopen. Mijn ouders en Piet Hoekstra leerden me principieel te zijn. Je niet laten manipuleren, je eigen plan trekken. Zó schop je het het verst." Of niet. Laurens: "Nou ja, je bent een zondagskind of je bent het niet. Sommige mensen hebben altijd geluk, sommigen nooit. Ik heb soms geluk en soms pech."