Terugblik wielerseizoen 2011: Najaar

De periode na de Ronde van Spanje word in de wielersport traditioneel gezien als het najaar. Koersen als Parijs – Tours en de Ronde van Lombardije zijn van oudsher wedstrijden waar de toppers nog naar toe pieken zo laat in het seizoen, maar het absolute hoogtepunt van deze maanden is toch het wereldkampioenschap op de weg. In 2011 werd het WK georganiseerd in Kopenhagen, Denemarken.

Wereldkampioenschap tijdrijden

Op woensdag 21 september 2011 stond de individuele tijdrit voor elite op het programma van het wereldkampioenschap op de weg, in Kopenhagen. In de periode voor de tijdrit werd gesproken over slechts twee favorieten: titelverdediger Fabian Cancellara was in 2011 al enkele keren geklopt door Tony Martin, en iedereen was er van overtuigd dat één van de twee de wereldtitel voor zich op zou gaan eisen. Het vlakke parcours over 46,4 kilometer leek beide renners op het lijf geschreven, waardoor de verwachting was dat andere toppers als Bradley Wiggins, David Millar, Bert Grabsch en Richie Porte voor het brons zouden gaan strijden.
De wielrenners werden op het WK tijdrijden ingedeeld in vier tijdsblokken. De echte toppers zouden allemaal in het vierde en laatste blok van start gaan, waardoor de kijkers in de eerste uren onderuitgezakt naar de renners zouden kunnen kijken.
Na het de eerste twee blokken stonden Dyachenko en Castroviejo bovenaan de tabel, maar de verwachting was dat ze niet eens in de top tien zouden gaan finishen. Toen de Kazach en de Spanjaard na het derde blok nog steeds de snelste tijden hadden staan, leek er toch een kleine verrassing in de maak. Renners als Tuft, Bodrogi,Clement, Rabon en vele andere erkende tijdrijders kwamen tekort. De echte toppers moesten echter nog van start gaan…

Het Australische toptalent Jack Bobridge verpulverde als eerste de tijd van Dyachenko, waarmee hij een serieuze gooi leek te doen naar een topklassering. De na hem gestarte Bert Grabsch reed echter alweer sneller dan de jonge Australiër, en pakte de koppositie over door 42 seconden onder de tijd van Bobridge te duiken. Grabsch mocht in spanning af gaan wachten of zijn tijd genoeg zou zijn voor een podiumplaats…

Bradley Wiggins was met een goede vorm uit de Ronde van Spanje gekomen, en noteerde onderweg snellere tussentijden dan Grabsch. Op de streep was hij uiteindelijk 16 seconden sneller dan de Duitser, waardoor die moest vrezen voor een podiumklassering. De twee topfavorieten waren namelijk allebei sneller onderweg dan zowel Grabsch als Wiggins.
Van de laatste groep kon niemand meer in de buurt komen van de tussentijden van Bradley Wiggins, behalve Tony Martin en Fabian Cancellara natuurlijk. Al na het eerste tussenpunt was duidelijk dat zij er geen gras over lieten groeien, en voor de wereldtitel gingen strijden. Martin verpulverde bij de eerste tijdmeting de snelste tijd, en bleef ook Cancellara voor. De Zwitser hoefde echter nog niet veel toe te geven, maar zou toch moeten gaan versnellen om nog kans te maken op de wereldtitel.

Halverwege de tijdrit van de titelverdediger en diens concurrent werd eigenlijk al duidelijk dat Tony Martin de wereldtitel voor zich zou gaan opeisen. De winnaar van de tijdritten in de Ronde van Frankrijk en de Ronde van Spanje van 2011 liep alleen maar verder uit op Fabian Cancellara, waardoor alleen pech nog roet in het eten van de Duitser zou kunnen gooien. De titelverdediger moest op zijn beurt nog opletten om niet volledig in te storten en zo een zilveren medaille te verspelen, want bij de derde tijdmeting was zijn voorsprong op Bradley Wiggins bijzonder snel geslonken.
Toen Cancellara in de laatste kilometers een bocht fout inschatte en even stil kwam te staan, verspeelde hij toch nog het zilver aan Wiggins. Grabsch bleef hij nog net voor, maar de bronzen medaille voelde voor de Zwitserse veelwinnaar ongetwijfeld als een verlies. Tony Martin was de nieuwe wereldkampioen tijdrijden, en had dat meer dan verdiend.

Plaats	Naam	Land	Ploeg	Tijd
1	Tony Martin	Duitsland	Team HTC - High Road	53'43"
2	Bradley Wiggins	Groot - Brittannië	Team Sky ProCycling	+1'15"
3	Fabian Cancellara	Zwitserland	Team Leopard - Trek	+1'20"
4	Bert Grabsch	Duitsland	Team HTC - High Road	+1'31"
5	Jack Bobridge	Australië	Team Garmin - Cervélo	+2'13"
6	Richie Porte	Australië	Team Saxo Bank - SunGard	+2'29"
7	David Millar	Groot - Brittannië	Team Garmin - Cervélo	+2'45"
8	Lieuwe Westra	Nederland	Vacansoleil - DCM	+3'18"
9	Alexsandr Dyachenko	Kazachstan	Team Astana	+3'19"
10	Jakob Fuglsang	Denemarken	Team Leopard - Trek	+3'30"

Wereldkampioenschap op de weg

Vier dagen na het verreden Wereldkampioenschap tijdrijden was het tijd voor het slotstuk van de wereldkampioenschappen in Kopenhagen, Denemarken. Op zondag 25 september 2011 kregen de renners een parcours over 266 kilometer voorgeschoteld, met weinig obstakels. Het parcours werd het makkelijkste wk-parcours genoemd sinds 2002, toen Mario Cipollini in het Belgische Zolder de massasprint won en wereldkampioen werd.
Twaalf maanden na het succes van Thor Hushovd in het Australische Geelong werd er in Kopenhagen gezocht naar een opvolger voor de Noorse wereldkampioen van 2010. De titelverdediger werd bij de favorieten gerekend, al was het voor iedereen duidelijk dat dé topfavoriet eigenlijk Philippe Gilbert was. De Belg had zich gedurende het seizoen in alle wedstrijden waar hij zijn pijlen op had gericht bewezen, en hoopte zijn seizoen nog extra glans te geven door in Kopenhagen wereldkampioen te worden. Op het relatief vlakke parcours zou hij moeten proberen een massasprint zien te voorkomen, omdat anders mannen als Mark Cavendish, André Greipel, Tyler Farrar, Daniele Bennati en Peter Sagan anders de grootste kans maakten.

Even na 10 uur plaatselijke tijd werden de deelnemers weggeschoten voor een wereldkampioenschap over 266 kilometer. Zoals altijd tijdens een wereldkampioenschap gebeurde er weinig gedurende de eerste honderd kilometer. Enkele renners namen een voorsprong, maar zouden uiteindelijk geen enkele rol van betekenis gaan spelen in de finale. De eerste noemenswaardige versnelling kwam op naam van twee Belgen. De winnaar van Parijs – Roubaix, Johan Vansummeren, besloot samen met zijn landgenoot Olivier Kaisen in de achtervolging te gaan op de vluchters. Samen met Luca Paolini, Yoann Offredo, Simon Clarke en Robert Kiserlovski slaagden ze er in om de kloof met de vroege vluchters te dichten op zo’n zeventig kilometer van de streep.

Ongeveer op hetzelfde moment dat de zes achtervolgers aansloten bij de voorste groep, werd het peloton opgeschrikt door een massale valpartij. Ongeveer vijftig renners waren betrokken bij de valpartij, en konden een kruis trekken over eventuele winstkansen. De grootste namen waren titelverdediger Thor Hushovd, Greg van Avermaet, de kersverse wereldkampioen tijdrijden Tony Martin en Gregory Henderson. Zo was al ruim voor de finish duidelijk dat Hushovd zijn titel niet zou gaan verlengen in Kopenhagen.

Enkele schermutselingen probeerden in het vervolg te ontsnappen aan een massasprint, maar de trein van Groot – Brittannië bleef onverstoorbaar op kop van het peloton rijden. Vluchters kregen enkele meters, maar werden al snel weer ingehaald door de onvermoeibare Cavendish-trein. De snelste man ter wereld had een geweldig team tot zijn beschikking, en leek de te kloppen man toen een voltallig peloton de slotkilometers in dook.
Op 3 kilometer van de finish waren het opeens de Australiërs die het initiatief overnamen van de Britten. Die trein leek even te ontsporen in de chaos die er in het peloton heerste. Verschillende treintjes probeerden naar voren te komen om hun sprinter in de beste positie af te zetten. Er was geen ontkomen meer aan: het werd een massasprint.

Philippe Gilbert had nog niets ondernomen, maar koos er voor om op 500 meter van de eindstreep aan te gaan. Hij werd echter al snel voorbij gesprint door de echte sprinters. Cavendish nam aan de linkerkant van de weg de leiding, en leek wereldkampioen te gaan worden. In zijn wiel zat echter zijn Australische ploeggenoot Matthew Goss, en die kwam nog dichtbij. In het midden kwam Fabian Cancellara sterk op zetten, maar die kwam net te kort voor een podiumplaats. André Greipel wist hem namelijk een millimeter voor te blijven. Goss moest genoegen nemen met het zilver, en Mark Cavendish werd wereldkampioen op de weg. De snelste sprinter ter wereld maakte zijn favorietenstatus waar, en mag een jaar lang in het tricot van de wereldkampioen rond rijden.

Plaats	Naam	Land	Ploeg	Tijd
1	Mark Cavendish	Groot - Brittannië	Team HTC - High Road	5u40'27"
2	Matthew Harley Goss	Australië	Team HTC - High Road	z.t.
3	André Greipel	Duitsland	Omega Pharma - Lotto	z.t.
4	Fabian Cancellara	Zwitserland	Team Leopard - Trek	z.t.
5	Jurgen Roelandts	België	Omega Pharma - Lotto	z.t.
6	Romain Feillu	Frankrijk	Vacansoleil - DCM	z.t.
7	Borut Bozic	Slovenië	Vacansoleil - DCM	z.t.
8	Edvald Boasson Hagen	Noorwegen	Team Sky ProCycling	z.t.
9	Oscar Freire Gomez	Spanje	Rabobank	z.t.
10	Tyler Farrar	Verenigde Staten	Team Garmin - Cervélo	z.t.

Canadese koersen

In 2011 stonden er voor de tweede keer op rij twee Canadese koersen op de UCI World Tour kalender. Op 9 september reden de renners de Grand Prix Cycliste de Québec, over een heuvelachtig parcours. Het was allesbehalve verrassend dat Philippe Gilbert ook hier de zege voor zich opeiste. Dat deed hij door de verrassend sterke Robert Gesink maar net voor te blijven. Een paar dagen later stond de Grand Prix Cycliste de Montréal op het programma. De koers die een jaar eerder nog werd gewonnen door Gesink bleef dit jaar meer gesloten, waardoor een grote groep voor de zege leek te gaan sprinten. Uiteindelijk lukte het de Portugees Costa om, een paar seconden voor het peloton, zijn medevluchters Fédrigo en Denifl te kloppen. Philippe Gilbert was uit de achtergrond nog sterk op komen zetten en finishte nog net voor Denifl, waardoor hij derde werd.

Ronde van Lombardije

De 105e editie van de Giro di Lombardia leek een strijd te gaan worden tussen dé man van het wielerseizoen 2011, Philippe Gilbert, en de mannen die met een goede vorm uit de Ronde van Spanje waren gekomen, zoals Bauke Mollema en Juan José Cobo Acebo. De laatste koers van de World Tour van 2011 beloofde een open strijd te gaan worden, omdat Gilbert niet meer zo oppermachtig was als eerder in het seizoen.

De koers brak echt open op de Madonna del Ghisello, de lange klim die traditioneel voor een schifting zorgt. Ongeveer vijftien renners, onder wie Philippe Gilbert, kwamen aan de voet met een kleine voorsprong op de rest van het peloton. Tijdens de beklimming was het echter Vincenzo Nibali die zijn duivels ontbond, en er vandoor vloog. Binnen een mum van tijd had hij een voorsprong van meer dan een minuut, en leek de Italiaan op weg naar een geweldige stunt.
De solo van Nibali leek gekkenwerk, wat bevestigd werd toe hij op zo’n twintig kilometer van de finish volledig stuk kwam te zitten. Hij had gegokt en verloren. Acht kilometer verderop, aan de voet van de iets meer dan drie kilometer lange Vergano, kon de finale echt losbarsten.

De eerste echte versnelling kwam verrassend genoeg van Oliver Zaugg. De Zwitser van Team Leopard – Trek nam al snel twintig seconden voorsprong, en leek simpelweg de sterkste klimmer te zijn vandaag. Achter hem waren het Basso, Rodriguez, Daniel Martin, Pozzovivo en Niemiec die de handen ineen sloegen en in de achtervolging gingen, maar de vogel leek gevlogen. De dertigjarige Oliver Zaugg won de Ronde van Lombardije, waarmee hij zijn eerste profzege van zijn loopbaan boekte. En wat voor één.

Plaats	Naam	Ploeg	Tijd
1	Oliver Zaugg	Team Leopard - Trek	6u20'02"
2	Daniel Martin	Team Garmin - Cervélo	+0'08"
3	Joaquím Rodriguez	Team Katusha	z.t.
4	Ivan Basso	Liquigas - Cannondale	z.t.
5	Przemyslaw Niemiec	Lampre - ISD	z.t.
6	Domenico Pozzovivo	Colnago - CSF Inox	z.t.
7	Giovanni Visconti	Farnese Vini - Neri Sottoli	+0'16"
8	Philippe Gilbert	Omega Pharma - Lotto	z.t.
9	Carlos Alberto Betancur Gomez	Acqua & Sapone	z.t.
10	Riccardo Chiarini	Androni Giocattoli	z.t.