De comebacks van tennisser Thomas Muster

Kreunend en steunend ging tennisser Thomas Muster over de baan. De Oostenrijker bleef maar rennen, ballen halen en knallen met zijn forehand. Een menselijke muur die in 1995 en 1996 zijn beste seizoenen op de ATP-tour draaide met een titel op Roland Garros en een nummer één positie op de wereldranglijst. In 1999 nam hij naar eigen zeggen vakantie van het tennis. De vakantie duurde uiteindelijk elf jaar, tot hij in 2010 op 42-jarige leeftijd verrassend een comeback in het profcircuit maakte. Thomas Muster is een vechter. Niet voor niets wordt hij in het circuit Musterminator, Thominator of Iron Man genoemd. Die bijnamen heeft hij vooral te danken aan een comeback uit een eerder deel van zijn carrière. In 1989 maakt de dan 21-jarige Muster indruk met zijn harde forehand en goede uitslagen waarmee hij de top tien van de wereldranglijst haalt.

Bij het toernooi van Key Biscane in datzelfde jaar gaat het mis. Muster haalt de finale waarin hij zal spelen tegen Ivan Lendl. Zover komt het niet. De Oostenrijker wordt nog voor de finale aangereden door een auto. Zijn linkerknie ligt compleet in puin. Het lijkt een vroegtijdig einde van zijn carrière, maar na de operatie blijkt dat Muster een nog veel groter wapen bezit dan alleen een harde forehand; doorzettingsvermogen.

Comeback nummer één

Het is het verhaal van het jaar in het tenniscircuit als er beelden verschijnen van de trainingssessies die Muster na zijn operatie maakt. We zien Muster heftig zwetend in een speciaal gebouwde stoel zitten met een tennisracket in zijn hand. Zo kan hij zijn slagen oefenen zonder de herstellende knie te hoeven belasten. Iron Man in actie.

Na zes maanden speelt Muster alweer een wedstrijd op de professionele tour. Niet veel later in januari 1990 wint hij in Adelaide zijn eerste toernooi sinds zijn terugkeer. Hij herstelt nooit volledig van het ongeluk. Op snelle banen gaat het spel daardoor te snel voor de Oostenrijker. Het gras van Wimbledon is bijvoorbeeld niet aan hem besteed. Hij komt er nooit voorbij de eerste ronde. Op het langzame gravel kan hij nog steeds uitstekend uit de voeten.

King of Clay

Gravel is al vanaf het begin de favoriete ondergrond van Muster, maar in 1995 blijkt hij ineens onverslaanbaar op deze ondergrond. Dat komt vooral door zijn grenzeloze uithoudingsvermogen. Niemand in het circuit is zo fit als de Oostenrijker. Dat, in combinatie met zijn keiharde instelling maakt hem in 1995 de King of Clay, de Rafael Nadal van de jaren negentig. Hij blijft maar lopen en slaat gewoon alles terug wat naar zijn kant van het net komt.

The Independent wijdt rond Roland Garros 1995 een artikel aan het 'fenomeen' Muster. De schrijver van het stuk Simon O'Hagan vindt een mooie vergelijking. “Muster once compared himself with an animal, and there is a lot of that in his raw power and the relentless way he hunts down his prey and strangles the life out of it.” Ook wordt in het artikel duidelijk hoe tegenstanders wedstrijden tegen de Oostenrijker beleven. Cedric Pioline omschrijft het als volgt: “Thomas is so aggressive you never get a chance to sort out your own game.”

In 1995 wint Muster maar liefst veertig gravelwedstrijden op een rij. De toernooien van Mexico City, Estoril, Barcelona, Monte Carlo en Rome zijn een prooi voor de Iron Man. Dat maakt hem de titelfavoriet voor het Franse Open. Daar schrikt Muster niet van, na een groot vertoon van macht pakt hij de titel op Roland Garros door in de finale de Amerikaan Michael Chang te verslaan. Muster wint dat jaar 65 wedstrijden op gravel en verliest er maar 2.

Een jaar later bevestigt hij grotendeels zijn overmacht op het gravel. De titels van Mexico City, Estoril, Barcelona, Monte Carlo en Rome verdedigt Muster succesvol, wat hem wederom de grote favoriet maakt op Roland Garros. Dit keer voldoet de King of Clay niet aan de verwachtingen. Een ontketende Michael Stich zet hem in de vierde ronde op het Franse gravel de voet dwars. Wel is de Oostenrijker zes weken lang aanvoerder van de wereldranglijst.

Vervelende vent

Dat Muster weinig wordt genoemd in het rijtje van grote namen in het tennis heeft vooral te maken met zijn houding op en naast de baan. Hoeveel wedstrijden hij ook wint, door zijn onmogelijke gedrag wordt hij zowel bij collega’s als tennisliefhebbers nooit populair. Op de baan is Muster niet vies van wat mentale speldenprikken om een wedstrijd naar zich toe te trekken, hij is een uitermate slechte verliezer en naast de baan doet hij er alles aan om andere tennissers zo ver mogelijk van zich vandaan te houden. Hij staat in het circuit bekend als een aanmatigende Einzelgänger.

Eén van de bekendste voorbeelden van het feit dat Muster geen lekkere jongen is, vindt plaats in 1990. Vlak voor een ATP-toernooi laat hij weten dat hij geen zin heeft in het evenement. Afzeggen wil hij echter niet, omdat hij zijn plaats niet aan een lucky loser wil afstaan. Na één game doet Muster alsof hij te geblesseerd is om verder te spelen. De schorsing van tien weken, aangevuld met een forse boete, neemt hij op de koop toe.

Of het nu kleine of grote namen zijn in het tennis, Muster heeft over iedereen wel iets negatiefs te zeggen. Zo heeft hij problemen gehad met Jacco Eltingh en Daniel Vacek, maar ook met grootheden als Pete Sampras, Boris Becker en Andre Agassi.

Vakantie

Na de topjaren beginnen zijn bizarre trainingspraktijken hun tol te eisen. Alles in het leven van Muster staat in het teken van winnen op de tennisbaan. Het gevolg is dat de Oostenrijker langzaam tennismoe begint te worden. In 1997 laat hij vooral op Hardcourt nog enkele goede uitslagen noteren, maar verder wordt het snel minder. Meteen na de uitschakeling in de eerste ronde van Roland Garros 1999, houdt hij het voor gezien. Hij verklaart een tijd op vakantie te gaan, even weg van het tennis.

Comeback nummer twee

Na elf jaar vakantie besluit Muster in 2010 om op 42-jarige leeftijd terug te keren in het profcircuit. Tenniskenners verklaren hem voor gek, maar daar trekt de Oostenrijker zich net als in zijn hoogtijdagen niets van aan. Lachend verklaart hij dat zijn vrouw hem groen licht heeft gegeven om tot zijn 45e deze laatpuberale droom na te jagen en dus gaat Muster zich weer lekker een aantal jaren uitleven op de tennisbaan.

In juli 2010, na drie weken training, vliegt Muster er meteen in de eerste ronde van het Challenger toernooi van Braunschweig uit. Ook bij de drie volgende Challengertoernooien waar de voormalige Iron Man zijn gezicht laat zien, is de eerste ronde het eindstation. Bij de vijfde wedstrijd is het raak. In de eerste ronde van het Ljubljana Open verslaat hij Borut Puc met 6-3 6-1. Muster keert door deze uitslag terug op de ATP-ranking. De voormalig nummer 1 van de wereld komt nu met 7 punten binnen op plaats 988.

Op dinsdag 26 oktober 2010 speelt de inmiddels 43 jaar oude Muster voor het eerst sinds zijn tweede comeback een wedstrijd op de ATP-tour. In eigen land gunt de organisatie van het toernooi in Wenen de zichtbaar goed getrainde Muster een wildcard. Hij neemt het in de eerste ronde op tegen een andere Oostenrijker, de nummer 157 van de wereld Andreas Haider-Maurer. De veteraan speelt een prima partij tegen zijn twintig jaar jongere tegenstander, maar stapt met de setstanden 6-2 7-6 (5) als verliezer van de baan.

Dat Muster zijn comeback zelf niet als een grap beschouwt, blijkt uit het feit dat hij toenadering zoekt tot zijn natuurlijke opvolger als King of Clay Rafael Nadal. Hij wil graag een tijdje trainen met de Spanjaard. Muster verklaart dat zijn eigen trainingsmethodes nog zijn gebaseerd op ideeën van vijftien jaar geleden. Hij wil de oude schema’s aanpassen aan de huidige tijd en daarbij graag werken met één van de beste tennissers van dit moment.