WK voetbal: alle winnaars en hun "Road to the Final"

Het WK voetbal in Zuid Afrika komt eraan.Voor de eerste keer in de geschiedenis van het toernooi organiseert een land uit Afrika het tournooi. Het komende WK is de 19e editie. In dit overzicht een overzicht van eerdere winnaars en hun "Road to the Final".

Het volledige programma voor het WK in 2010

Een compleet overzicht vind je in het artikel met alle wedstrijden, uitslagen en standen van het WK 2010.

WK-historie naslagwerken

Het WK kent een rijke historie en mooie verhalen. De geschiedenis van WK-evenementen en verhalen over deelnemers is vastgelegd in een groot aantal mooie boeken. Enkele aanraders:
De goddelijke kanarie: over de geschiedenis van het Braziliaanse voetbal
Voetbal in een vuile oorlog: over het WK 1978 dat nooit gespeeld had mogen worden

Overzicht van alle gespeelde WK's en organiserende landen

• 1930: Urugay
  
• 1934: Italië
  
• 1938: Frankrijk
  
• 1950: Brazilië
  
• 1954: Zwitserland
  
• 1958: Zweden
  
• 1962: Chili
  
• 1966: Engeland
  
• 1970: Mexico
  
• 1974: West Duitsland
  
• 1978: Argentinië
  
• 1982: Spanje
  
• 1986: Mexico
  
• 1990: Italië
  
• 1994: Verenigde Staten
  
• 1998: Frankrijk
  
• 2002: Japan en Zuid Korea
  
• 2006: Duitsland
  

1930: Urugay

Aan het allereerste WK, dat georganiseerd werd door Urugay, namen 13 landen deel. Het was uiteindelijk gastland Urugay dat het toernooi winnend afsloot. Hiervoor hoefde Urugay slechts 4 wedstrijden te spelen. Alle wedstrijden werden overigens winnend afgesloten

Road to the final:

Ronde 1
Urugay	Peru	1-0
Urugay	Roemenië	4-0
Halve finale
Urugay	Joegoslavië	6-1
Finale
Urugay	Argentinie	4-2

1934: Italië

Het tweede tournooi werd georganiseerd in Italië. De deelnemerslijst was inmiddels uitgebreid naar 16 landen. Ook deze editie werd gewonnen door het gastland. Hiervoor hadden de Italianen wel een extra wedstijd nodig tegen Spanje in de kwartfinale. Na verlenging was het immers nog steeds 1-1. Het fenomeen "strafschoppen na verlenging" was nog niet bekend. De opzet was eenvoudiger dan in 1930. De eerste ronde bestond uit 1 wedstrijd. Voor 8 landen was het WK na 1 wedstrijd dus al afgelopen.

Road to the final:

Ronde 1
Italië	Verenigde Staten	7-1
Kwartfinale
Italië	Spanje	1-1
Italië	Spanje	1-0
Halve finale
Italië	Oostenrijk	1-0
Finale
Italië	Tsjechoslowakije	2-1 n.v.

1938: Italië

Het laatste tournooi voor de tweede wereldoorlog werd in Frankrijk gehouden. Wederom was Italië de winnaar. Ook dit jaar moesten de Azzuri diep gaan. In de eerste ronde was er een verlenging nodig om het nietige Noorwegen opzij te zetten. Er deden in totaal 15 landen mee. Oostenrijk was inmiddels ingelijfd door Duitsland en kon dus niet als zelfstandig land deelnemen. Wel waren er een aantal Oostenrijkse spelers die voor Duitsland uitkwamen. Omdat dit een oneven aantal was, werd 1 land vrijgeloot voor de eerste ronde. Dat was Zweden. Door de opzet konden ook hier dus 7 landen na 1 wedstrijd alweer naar huis. Nederland was één van deze landen. Het verloor na verlenging kansloos van Tsjechoslowakije: 0-3.

Road to the final:

Ronde 1
Italië	Noorwegen	2-1 n.v.
Kwartfinale
Italië	Frankrijk	3-1
Halve finale
Italië	Brazilië	2-1
Finale
Italië	Hongarije	4-2

1950: Urugay

Na 12 jaar van afwezigheid door de tweede wereldoorlog, was het WK weer terug. Brazilië was dit keer het gastland en de torenhoge favoriet. Het tournooi kende slechts 13 finalisten. Dit was onder andere te danken aan de afwezigheid van de landen uit Oost Europa. Door dit vreemde aantal werd de eerste ronde verdeeld in groepen van 4, 3 en 2 ploegen. Er was dit keer geen finale, maar een finaleronde. Hierin bleek Urugay de sterkste. Mede door de rechtstreekse overwinning op Brazilië gingen zij uiteindelijk met de cup naar huis.

Road to the final

Ronde 1
Urugay	Bolivia	8-0
Finaleronde
Urugay	Spanje	2-2
Urugay	Zweden	3-2
Urugay	Brazilië	2-1

1954: West- Duitsland

Het WK van 1954 was in veel opzichten een memorabel WK. Zo werd tijdens dit tournooi het hoogste aantal doelpunten gemiddeld op een WK ooit gemaakt. 5,384 treffers per wedstrijd. Dit kwam mede door de meest doelpuntrijke wedstrijd ooit op een WK. Oostenrijk versloeg gastland Zwitserland met 7-5. Het doelpuntenfestijn kwam echter voor het grootste deel voor rekening van de Hongaarse doelpuntenmachine. Met uitslagen als 8-3 (tegen West-Duitsland) en 9-0 (tegen Zuid Korea) waren de Oosteuropeanen de topschutters van het tournooi. De wereldbeker wonnen ze er overigens niet mee. In een zinderende finale bleek het West Duitsland te zijn dat er met de titel vandoor ging. In de finale ging Hongarije met 2-3 ten onder. Het zou één van de meest besproken wedstrijden op een WK blijken. Hongarije beweerde dat West Duitsland aan bloeddoping had gedaan, maar dat is nooit bewezen. Ondanks de vondst van enkele met bloed besmeurde spuiten in de kleedkamer van West Duitsland. De Duitsers deden het verhaal echter af als fabel. Het enige dat de spelers was toegediend volgens de officials was Vitamine C. En dat stond niet op de lijst van verboden middelen...

Road to the final

Ronde 1
West Duitsland	Turkije	4-1
West Duitsland	Hongarije	3-8
West Duitsland	Turkije	7-2
Kwartfinale
West Duitsland	Joegoslavië	2-0
Halve finale
West Duitsland	Oostenrijk	6-1
Finale
West Duitsland	Hongarije	3-2

1958: Brazilië

In 1958 was het de beurt aan Zweden om het WK te organiseren. De Brazilianen toonden zich oppermachtig. Er werd slechts 1x gelijk gespeeld. De andere wedstrijden eindigden in een overwinning. Het gastland kwam tot de finale, waar het zijn meerdere moest erkennen in de Braziliaanse voetbalgoden. Brazilië had een nieuwe ster in het team: de 17-jarige Pelé. Hij maakte de belofte aan zijn vader waar. Na de verloren finale van Brazilië in 1950 beloofde Pelé zijn vader de cup naar Brazilië te halen...

Road to the final

Ronde 1
Brazilië	Oostenrijk	3-0
Brazilië	Engeland	0-0
Brazilië	Sovjet Unie	2-0
Kwartfinale
Brazilië	Wales	1-0
Halve finale
Brazilië	Frankrijk	5-2
Finale
Brazilië	Zweden	5-2

1962: Brazilië

In Chili verdedigde Brazilië de wereldtitel met succes. Wederom was er slechts 1x een gelijkspel. De overige wedstrijden werden gewonnen. Gastland Chili verloor de halve finale van de Brazilianen. Door de overwinning op Joegoslavië in de "kleine" finale werden de Chilenen uiteindelijk derde. De grootste prestatie van het land ooit op een WK.

Road to the final

Ronde 1
Brazilië	Mexico	2-0
Brazilië	Tsjechoslowakije	0-0
Brazilië	Spanje	2-1
Kwartfinale
Brazilië	Engeland	3-1
Halve finale
Brazilië	Chili	4-2
Finale
Brazilië	Tsjechoslowakije	3-1

1966: Engeland

Het WK van 1966 staat bekend om het meest omstreden doelpunt (of niet) in de historie van het WK. Het was Geoff Hurst die de bal via de onderkant van de lat in het doel trapte. Dat was altans de mening van de grensrechter Tofik Bachranov uit Rusland. Hij bepaalde dat de bal achter de lijn was geweest, hoewel de hele wereld het kalk van de doellijn zag opspatten. Het door de Duitsers nog altijd genoemde "Wembley-Tor" betekende de 3-2 voorsprong voor Engeland. Het werd uiteindelijk 4-2. Alsof het nog niet zuur genoeg was voor de Duitsers, beweerde Bachramov later dat hij louter zijn intuïtie had gevolgd. Hij had de bal niet goed gezien Omdat Geoff Hurst zijn armen meteen in de lucht stak, dacht de Rus dat het wel zeker een doelpunt moest zijn...

Road to the final

Ronde 1
Engeland	Urugay	0-0
Engeland	Mexico	2-0
Engeland	Frankrijk	2-0
Kwartfinale
Engeland	Argentinië	1-0
Halve finale
Engeland	Portugal	2-1
Finale
Engeland	West Duitsland	4-2 n.v.

1970: Brazilië

Het WK van 1970 werd in Mexico gehouden. Het was de laatste keer dat er gestreden werd om de Jules Rimet Trofee. De Brazilianen winnen de beker voor de derde keer (na 1958 en 1962). De beker komt daarmee definitief in handen van Brazilië. De cup kende enkele hachelijke avonturen. Zo werd hij in 1966 tijdens het WK in Engeland gestolen en later onder een boom teruggevonden door de hond Pickels. Tijdens de tweede wereldoorlog verbleef de beker onder het bed van de vice-president van de Fifa, Ottorino Barassi. Brazilië heeft 13 jaar mogen genieten van de cup. In 1983 werd de beker gestolen. Hij is nooit meer teruggevonden. Aangenomen word dat de beker is omgesmolten. De opvolger van de Jules Rimet trofee blijft overigens in bezit van de FIFA, ook al wint een land de titel 3x.

Road to the final

Ronde 1
Brazilië	Tsjechoslowakije	4-1
Brazilië	Engeland	1-0
Brazilië	Roemenië	3-2
Kwartfinale
Brazilië	Peru	4-2
Halve finale
Brazilië	Urugay	3-1
Finale
Brazilië	Italië	4-1

1974: West Duitsland

Het WK van 1974 spreekt het meest tot de verbeelding in Nederland. Het was het jaar dat Nederland de cup mee naar huis had kunnen nemen. Neeskens, Cruijff en consorte waren oppermachtig. Na de halve finale, die met 2-0 werd gewonnen van titelverdediger Brazilië, leek niets of niemand Nederland meer te stoppen. Maar wat het mooiste moment had moeten zijn in de geschiedenis van het Nederlandse voetbal werd het grootste sporttrauma van een natie. Waar niemand op gerekend had, gebeurde toch. West Duitsland won door een doelpunt van "draaikont" Gerd Müller uiteindelijk met 2-1.

Road to the final

Ronde 1
West Duitsland	Chili	1-0
West Duitsland	Australië	3-0
West Duitsland	Oost-Duitsland	0-1
Ronde 2
West Duitsland	Joegoslavië	2-0
West Duitsland	Zweden	4-2
West Duitsland	Polen	1-0
Finale
West Duitsland	Nederland	2-1

1978: Argentinië

Na de deceptie van 1974 reisde het Nederlands elftal in 1978 af naar Argentinië. Onder zwaar protest weliswaar. Argentinië stond bekend als onveilig land met dictator Jorge Videla aan de macht. De twijfel was dan ook groot. Moest Nederland deelnemen aan dit WK of niet. Cruijff gaf, na de "zwembad-affaire" in 1974, aan nooit meer op een WK te spelen. Ook Wim van Hanegem bleef thuis, nadat coach Happel hem geen basisplaats kon garanderen. Het tournooi werd uiteindelijk toch een succes. Ondanks dat met het niet verwachtte, speelde Nederland wederom de finale. Argentinië bleek in het vijandige River Plate stadion de Nederlanders na verlenging de baas. Nederland was echter dichter bij de wereldtitel dan ooit tevoren. Vlak voor tijd schoot Rob Rensebrink vanuit een onmogelijke hoek op de paal. Achteraf verklaarde enkele spelers dat het misschien beter was dat ze de finale niet hadden gewonnen, omdat ze anders waarschijnlijk niet levend het land waren uitgekomen.

Road to the final

Ronde 1
Argentinië	Hongarije	2-1
Argentinië	Frankrijk	2-1
Argentinië	Italië	0-1
Ronde 2
Argentinië	Polen	2-0
Argentinië	Brazilië	0-0
Argentinië	Peru	6-0
Finale
Argentinië	Nederland	3-1 n.v.

1982: Italië

Het WK van 1982 werd gehouden in Spanje. Dit keer is het niet de finale, maar de halve finale die legendarisch wordt. Met een hoofdrol voor een Nederlander. Scheidsrechter Charles Corver is de enige die de schandalige overtreding van Toni Schumacher, doelman van Duitsland, niet als een overtreding ziet. Schumacher torpedeerde de Fransman Patrick Battiston op grove wijze. Battiston verliest drie tanden en valt bewusteloos op de grond. Doktoren voelen zelfs even geen hartslag meer. In de kleedkamer krijgt de Fransman zuurstof toegedient. Hij overleeft de aanslag van Schumacher uiteindelijk. Schumacher mag op het veld blijven staan en speelt in de strafschoppenserie uiteindelijk een beslissende rol.

Road to the final

Ronde 1
Italië	Polen	0-0
Italië	Peru	1-1
Italië	Kameroen	1-1
Ronde 2
Italië	Argentinië	2-1
Italië	Brazilië	3-2
Halve finale
Italië	Polen	2-0
Finale
Italië	Duitsland	3-1

1986: Argentinië

Na het dubieuze doelpunt van Geoff Hurst in 1966 wordt er in Mexico wederom een "hemels" doelpunt gemaakt. In de kwartfinale gaan de Argentijn Maradona en de Engelse doelman Peter Shilton tegelijkertijd naar de bal. Hoewel de doelman ongeveer 30 centimeter groter is, wint Maradona het duel. Hij maakt een duidelijke handsbal, maar beweert dat het niet zijn hand, maar de "hand van God" is die de bal in het doel werkt. Het tweede doelpunt van Maradona in deze wedstrijd wordt eveneens legendarisch. Megatalent Diëgo Armando Maradona beslist de wedstrijd met een magnifieke solo die hij inzet vanaf de eigen helft, hierbij een 7-tal Engelsen vertwijfeld achterlatend. Argentinië wint uiteindelijk met 2-1. Het doelpunt van Maradona wordt later met ruim 28.000 stemmen verkozen tot het mooiste doelpunt aller tijden op een WK.

Road to the final

Ronde 1
Argentinië	Zuid Korea	3-1
Argentinië	Italië	1-1
Argentinië	Bulgarije	2-0
Achtste finale
Argentinië	Urugay	1-0
Kwartfinale
Argentinië	Engeland	2-1
Halve finale
Argentinië	België	2-0
Finale
Argentinië	West Duitsland	3-2

1990: West Duitsland

Zelden werd er zo'n saai en nietszeggend WK gespeeld als dat van 1990. Het enige record was eigenlijk een dieptepunt. Het tournooi zou de minste doelpunten gemiddeld ooit op een WK opleveren. Slechts 2,21 doelpunten per wedstrijd waren er te bewonderen. De finale was ook met afstand de lelijkste ooit. Door een strafschop van Andy Brehme komt West Duitsland in de 85e minuut op voorsprong. Het blijkt het enige doelpunt te worden. Argentinië huilt dikke tranen, terwijl Franz Beckenbauer zich nog onsterfelijker maakt dan hij al was. Hij wint na 1974 als speler nu als trainer het WK.

Road to the final

Ronde 1
Duitsland	Joegoslavië	4-1
Duitsland	Ver. Arabische Emiraten	5-1
Duitsland	Colombia	1-1
Achtste finale
Duitsland	Nederland	2-1
Kwartfinale
Duitsland	Tsjechoslowakije	1-0
Halve finale
Duitsland	Engeland	1-1, 4-3 n.s.
Finale
Duitsland	Argentinië	1-0

1994: Brazilië

De Verenigde Staten mogen het 15e tournooi organiseren. Het WK wordt, voordat er een bal getrapt wordt, al het meest commerciële tournooi ooit genoemd. Er wordt zelfs even gekeken of de wedstrijden niet in 4x 25 minuten gespeeld kunnen worden. Reden: meer pauze, dus meer commercials. De FIFA zwicht uiteindelijk niet voor de macht van de commercie. Brazilië wordt voor de vierde maal in de historie van het land gehuldigd als winnaar. In de kwartfinale is Nederland dicht bij de uitschakeling van de kanaries, maar een discutabel doelpunt van Bebeto en een poeier van Branco zorgen voor de overwinning van de Brazilianen. De finale werd voor de eerste keer in de historie van het WK door strafschoppen beslist. De Italianen bleken niet koel genoeg vanaf 11 meter en verloren uiteindelijk met 3-2. Het WK kreeg na afloop nog een triest staartje. Andres Escobar, verdediger van Colombia, werd in eigen land vermoord. Reden hiervoor was volgens de schutter het eigen doelpunt dat Escobar tegen de Verenigde Staten scoorde. Op 2 juli werd Escobar buiten de El Indio bar, in een buitenwijk van Medellín, met twaalf kogels neergeschoten.

Road to the final

Ronde 1
Brazilië	Rusland	2-0
Brazilië	Kameroen	3-0
Brazilië	Zweden	1-1
Achtste finale
Brazilië	Verenigde Staten	1-0
Kwartfinale
Brazilië	Nederland	3-2
Halve finale
Brazilië	Zweden	1-0
Finale
Brazilië	Italië	0-0, 3-2 n.s.

1998: Frankrijk

Het WK in werd voor de tweede keer in de historie in Frankrijk gehouden. Het zou de eerste keer zijn dat de haantjes er met de cup vandoor gingen. De ploeg onder leiding van Zinedine Zidane heelt het trauma van de generatie Platini. In 1982 en 1986 wist de Franse ploeg niet te winnen van de Duitsers. In 1998 komt de cup eindelijk naar het land van Jules Rimet, de vader van het FIFA WK. Maar ook dit tournooi kent een tragedie. De Franse agent Daniël Nivel wordt door Duitse hooligans met een ijzeren staaf meerdere malen op het hoofd geslagen. Hij zou zes weken in coma liggen. Nivel overleeft de aanslag ternouwernood, maar is invalide voor de rest van zijn leven. De Duitse dader krijgt in Frankrijk een straf van ruim 3 jaar.

Road to the final

Ronde 1
Frankrijk	Zuid Afrika	3-0
Frankrijk	Saoedi Arabië	4-0
Frankrijk	Denemarken	2-1
Achtste finale
Frankrijk	Paraguay	1-0 n.v.
Kwartfinale
Frankrijk	Italië	0-0, 4-3 n.s.
Halve finale
Frankrijk	Kroatië	2-1
Finale
Frankrijk	Brazilië	3-0

2002: Brazilië

In 2002 wordt het WK voor het eerst in de historie in Azië gehouden. Zuid Korea en Japan zijn de gastlanden. Voor Japan is het na de achtste finales al voorbij. De Japanners verliezen met 1-0 van Turkije. De Koreanen verbazen, onder leiding van Guus Hiddink, de hele wereld met hun optreden. Hiervoor hebben ze wel de hulp nodig van de scheidsrechter, Byron Moreno uit Equador. De man ziet in de verlenging van Zuid Korea tegen Italië een overtreding op de Italiaan Totti ten onrechte aan voor een "schwalbe". Totti krijgt zijn tweede gele en dus rode kaart. Even later wordt een loepzuiver doelpunt van de Italianen tot overmaat van ramp afgekeurd. Het is Perugia-speler Ahn die uiteindelijk de winnende treffer voor de Aziaten scoort. Italië toont zich een slecht verliezer. Ahn is bij terugkomst in Italië niet langer welkom bij zijn club. Zuid Korea dendert door en verslaat ook Portugal en Italië. Het is Duitsland dat uiteindelijk de droom van ruim 48 miljoen Zuid Koreanen in duigen schiet.

Road to the final

Ronde 1
Brazilië	Turkije	2-1
Brazilië	China	4-0
Brazilië	Costa Rica	5-2
Achtste finale
Brazilië	België	2-0
Kwartfinale
Brazilië	Engeland	2-1
Halve finale
Brazilië	Turkije	1-0
Finale
Brazilië	Duitsland	2-0

2006: Italië

Precies 32 jaar na de overwinning in eigen land mag Duitsland het tournooi opnieuw organiseren. Het land is niet hoog favoriet. Dit komt met name door de bondscoach, Jürgen Klinsmann. Heel Duitsland walgt van de arrogantie en ogenschijnlijk domme beslissingen van de "Bundestrainer". Franz Beckenbauer bekritiseerd Klinsmann op werkelijk schandalige wijze. Maar ja, "der Kaiser" is onaantastbaar in eigen land en kan zich de kritiek permitteren. De Duitsers presteren echter boven verwachting goed. Pas in de halve finale is latere winnaar Italië na de verlenging te sterk voor de Duitsers. Voor de Azzuri is het de eerste wereldtitel in 24 jaar en de vierde wereldtitel in totaal. De finale wordt ontsiert door de kopstoot die sterspeler Zidane uitdeelt.

Road to the final

Ronde 1
Italië	Ghana	2-0
Italië	Verenigde Staten	1-1
Italië	Tsjechië	2-0
Achtste finale
Italië	Australië	1-0
Kwartfinale
Italië	Oekraïne	3-0
Halve finale
Italië	Duitsland	2-0 n.v.
Finale
Italië	Frankrijk	1-1, 5-3 n.s.

Meer over het WK voetbal

Wilt u meer weten over het WK voetbal? Bekijk dan de artikelen die in de special over het WK voetbal zijn ondergebracht.