Geschiedenis van het voetbal: Professionalisme

De geschiedenis van het voetbal is in te delen in vier perioden. De derde periode is de periode van het professionalisme. Deze periode kenmerkt zich door de ontwikkeling van het vroegere voetbal tot het voetbal zoals we dat tegenwoordig kennen. De oprichting van de FIFA is één van de belangrijkste gebeurtenissen in deze periode; het staat voor de globalisering van de sport.

Oprichting wereldvoetbalbond FIFA

In 1904 werd de wereldvoetbalbond FIFA opgericht. Dit gebeurde door de nationale voetbalbonden van Frankrijk, België, Denemarken, Nederland, Spanje, Zweden en Zwitserland. Vanaf toen organiseert en beheert de FIFA de grote internationale voetbaltoernooien, waaronder het Wereldkampioenschap voetbal (voor het eerst in 1930). Ook legt de bond de spelregels vast. Door de loop der jaren zijn alle continentale bonden lid geworden van de FIFA:

• Asian Football Confederation (AFC, opgericht in 1954)
• Confédération Africaine de Football (CAF, opgericht in 1957)
• Confederación Sudamericana de Fútbol (CONMEBOL, opgericht in 1916)
• Confederation of North and Central American and Caribbean Association Football (CONCACAF, opgericht in 1961)
• Oceania Football Confederation (OFC, opgericht in 1966)
• Union of European Football Associations (UEFA, opgericht in 1954)

Start van de Europa Cup’s

Aanvankelijk waren de Olympische Spelen het belangrijkste mondiale voetbaltoernooi. Van 1920 tot en met 1928 werd het Olympische voetbaltoernooi onder auspiciën van de FIFA gespeeld. Vanwege de geringe populariteit van voetbal in de Verenigde Staten en meningsverschillen tussen de FIFA en het IOC kwam de sport niet op het programma van de Olympische Zomerspelen 1932 in Los Angeles. Aan het einde van de jaren 1920 kwam toenmalig FIFA-voorzitter Jules Rimet daarom met het idee om de sterkste nationale voetbalploegen om de titel wereldkampioen te laten spelen.

De Europa Cup I werd voor het eerst georganiseerd in het seizoen 1955/56 met Real Madrid als winnaar. Elk land vaardigde één team uit, met daaraan eventueel toegevoegd de winnaar van het seizoen ervoor. De teams speelden een competitie volgens het knockout systeem, waarbij per ronde twee wedstrijden werden gespeeld: één thuis- en één uitwedstrijd. De finale, in mei op een vooraf bepaalde neutrale locatie, bestond echter uit slechts één wedstrijd.
De Europacup II (Beker voor Bekerwinnaars) was de op één na belangrijkste Europese voetbalcompetitie voor clubs. Deze was voorbehouden voor de winnaars van de nationale bekercompetities in de verschillende landen. De winnaar van de beker was automatisch geplaatst voor het volgende seizoen. De Europacup II werd voor het eerst georganiseerd in het seizoen 1960/61. Fiorentina was toen de eerste winnaar. De UEFA Cup werd geïntroduceerd in het seizoen 1971/72 en was de opvolger van de Jaarbeursbeker (opgericht in 1955).

Sportsponsoring

De eerste vormen van sportsponsoring in Europa gaan terug tot het einde van de negentiende eeuw, maar de doorbraak van sportsponsoring begon rond 1950. Toen waren het vooral sportmerken, dagbladen en automerken die zich op het terrein van sport begaven.

Professionalisering van het voetbal in Nederland

In ons land werd in Haarlem in 1879 de Haarlemse Football Club opgericht. Dit was in Nederland de eerste voetbalclub. Op 8 december 1889 werd de Nederlandse Voetbal en Atletiekbond opgericht, de voorloper van de huidige KNVB. Vanaf 1895 behartigde deze bond alleen nog maar de belangen van de voetballers en de naam veranderde in Nederlandse Voetbalbond.

In het begin van de jaren vijftig klonken er steeds meer geluiden om in Nederland betaald voetbal in te voeren. De KNVB wees alle voorstellen naar het betaalde voetbal echter af. Zij ging zelfs zover om iedereen te diskwalificeren die zich liet belonen voor het voetbalspel. De KNVB manoeuvreerde zichzelf hiermee in een onmogelijke positie. Er kwamen steeds meer voorstanders voor betaald voetbal. Het kon dan ook niet uitblijven. In 1954 werd de NBVB (Nederlandse Beroepsvoetbalbond) opgericht. Veel voetbalclubs zetten de KNVB onder druk om de koers te wijzigen. Dat gebeurde dan ook. De KNVB kon niet anders dan akkoord gaan met betaald voetbal in ons land. Er werd een document getekend waarin werd bepaald dat de NBVB opging in de KNVB. Het betaalde voetbal in Nederland was een feit.