InfoNu.nl > Sport > Balsport > Een massé-stoot bij biljart artistiek, hoe werkt dat?

Een massé-stoot bij biljart artistiek, hoe werkt dat?

Een massé-stoot bij biljart artistiek, hoe werkt dat? De massé- en piqué-stoten uit het biljart artistiek behoren tot de kopstoten uit het biljarten. Vooral in het biljart artistiek is de uitwerking van deze stoot goed te bestuderen. Voor veel mensen ziet het eruit als tovenarij wanneer een bal een looplijn volgt die onmogelijk lijkt. Toch is het pure natuurkunde in actie. Wat gebeurt er eigenlijk wanneer er op deze manier effect wordt gegeven aan de speelbal? En waarom beschrijft de speelbal zulke kromme looplijnen?

Wat is biljart artistiek?

Biljart artistiek is een spelsoort binnen het biljarten die toch behoorlijk afwijkt van de andere spelsoorten. Anders dan bij gewoon biljarten, waarbij de ballen op elke willekeurige plaats op de biljarttafel tot stilstand komen en vanaf die positie weer in beweging worden gezet, liggen bij biljart artistiek de patronen vast. Dat wil zeggen, de drie ballen worden op een vooraf vastgestelde ingetekende plek op het biljartlaken geplaatst, waarna er door de speler wordt geprobeerd een punt tot stand te brengen, op een moeilijke, en ook vooraf bepaalde wijze. Er worden honderd verschillende stootbeelden uitgevoerd waarbij punten te verdienen zijn.
De speler krijgt drie pogingen per stootbeeld. Het aantal punten dat er te behalen valt per stootbeeld staat vast. Het maakt dus niet uit of er in de eerste, tweede of derde poging wordt gescoord. Biljart artistiek wordt ook wel kunststoten of trickshots genoemd.

Spectaculair

Ze worden gerekend tot de meest spectaculaire stootbeelden in het biljart artistiek: de kopstoten. Met de keu wordt (bijna) loodrecht op de speelbal gestoten om veel draaiing te genereren. De speelbal vertrekt, raakt misschien onderweg een band (de elastische zijkant waar de ballen tegenaan kaatsen), en nèt als je het niet verwacht maakt deze een bocht. Om vervolgens een geheel ander pad te volgen.

De speler laat de speelbal dingen doen waarvoor je in de Middeleeuwen de strop zou krijgen wegens tovenarij... Spectaculair maar verklaarbaar.

Hoe werkt zo'n massé-stoot?

Normaal stoot je met de keu de bal in een voorwaartse richting. De speelbal rolt dan en dit is de meest natuurlijke beweging die een bal kan maken. Daarnaast kun je de bal een draaiing meegeven, effect genaamd. In ieder geval zal de bal in een praktisch rechte lijn rollen wanneer de keu horizontaal wordt gehouden bij de afstoot.

Bij de kopstoot wordt er loodrecht op de bal gestoten, in de richting van de leiplaat. Hierdoor krijgt de speelbal niet veel snelheid maar wel veel effect. De speelbal zal een bepaalde richting opgaan maar al snel zal het effect de overhand hebben waardoor de bal een kromme lijn volgt. Wanneer het effect, door de wrijving van het laken, is uitgewerkt zal de bal in een rechte lijn verder rollen.

De schuinte van de keu is sterk van invloed. Hou je de keu in een hoek van 45 graden en je geeft rechts zij-effect dan heeft de bal veel meer voorwaartse snelheid en zal de boog veel flauwer en langer zijn. Hou je de keu steiler dan zal het effect sterker zijn en krijg je korte bochten. Zo'n bocht is hyperbolisch tot parabolisch van aard, halve cirkels beschrijven is onmogelijk. Toch zijn er met behulp van de banden rare looplijnen mogelijk. Immers, een band duwt de bal weer op het speelveld en als daarna het gegeven effect pas tot uiting komt kun je één band herhaaldelijk raken. Het is onnodig om de keu in zijn geheel 'door de bal' te stoten zodat de leiplaat hard wordt geraakt. Hierdoor gaat er veel energie de leiplaat in wat eigenlijk in de bal moet zitten. Er komt heel wat techniek bij kijken en daarom kunnen alleen geoefende spelers zulke massé-stoten maken.

De massé kan voor schade zorgen

Een speciale techniek is vereist, de keu wordt na het raken van de bal geblokt door de pols. Een niet goed uitgevoerde stoot leidt tot een kets (top van de keu glijdt dan van de bal af) en kan lakenschade veroorzaken. Bij een kopstoot ontstaat er tijdens het raken van de bal een slijtplekje op het laken. In een fractie van een seconde zorgen wrijvingskrachten voor een temperatuur van 250° Celsius op de plaats waar de bal op het laken rustte. Schroeiplekken zijn geen uitzondering.

Het gebruikte materiaal bij een massé-stoot

De keu zelf is zo'n 20 cm korter dan een normale keu. Gewicht is naar keuze van de speler maar varieert tussen de 550 gram en 700 gram. Van belang is dat het topje van de keu, de pommerans, voor de zware kopstoten groot genoeg is. Deze is meestal 14 mm in doorsnede. Vaak is het beentje waar de pommerans op rust ook van een steviger materiaal.

Het laken dient schoon te zijn zodat wrijvingskrachten minder zullen zijn. Het is wenselijk bij biljart artistiek dat de bal als het ware kan glijden over het laken.
© 2018 Writeright, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Biljartkampioen van Ameland - DriebandenBiljartkampioen van Ameland - DriebandenAmeland is een sportief eiland en een enthousiast biljarteiland. In menig kroeg staat een tafel met groen laken en bekwa…
Carambolebiljarten; de basis en de variantenCarambolebiljarten; de basis en de variantenBiljarten is een spel waarbij het de bedoeling is dat met behulp van een keu (zie nadere uitleg) één bal tegen 2 andere…
recensieHåkan Nesser: CaramboleCarambole is het zevende deel in de Van Veeteren-serie van Håkan Nesser. De serie bestaat in totaal uit tien delen die l…
Ouderenvoorzieningen en welzijnVeel ouderen zitten bijna de hele dag stil en hebben niks te doen. Toch zijn er heel wat activiteiten waaraan ze mee kun…
Namen sporten Nederlands-Engels-FransNamen sporten Nederlands-Engels-FransIedereen die betrokken is bij het domein van lichamelijke opvoeding en sport zal baat hebben bij deze lijst met de namen…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Een massé-stoot bij biljart artistiek, hoe werkt dat?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Writeright
Laatste update: 05-09-2018
Rubriek: Sport
Subrubriek: Balsport
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!