Veel gebruikte formaties in het voetbal

Veel gebruikte formaties in het voetbal Voetbalcoaches die bekend staan om hun formaties, er zijn er veel van. De trainers bedenken de meest gedetailleerde tactieken op verschillende varianten. De tactieken evolueerden zich langzaam van heel aanvallend naar een evenwicht tussen aanvallen en verdedigen. De meest bekende formatie die we in Nederland kennen is het 4-3-3-systeem dat wij als 'aanvallend' Nederland graag uit willen dragen. Wat zijn de tien meest gebruikte of nog voorkomende voetbaltactieken?

De 3-formaties

3-3-4-formatie

De 3-3-4-formatie wordt alleen door de trainers gebruikt als ze erg aanvallend voor de dag willen komen. Veel trainers hebben gedurende de tijd dit idee al overboord gegooid. Je speelt met drie verdedigers en drie middenvelders, waarvan één spelmaker en twee centrale middenvelders. Er zijn vier aanvallers, waarvan één spits, twee vleugelspelers en één schaduwspits. Met dit aanvallende systeem werd Co Adriaanse tweede met Willem II, waarmee hij dus de Champions League in ging. Dat Champions League-seizoen was geen groot succes.

3-4-3-formatie

De 3-4-3-formatie is misschien nog wel riskanter dan de 3-3-4-formatie. Ondanks dat je een middenvelder extra hebt, loop je de kans de tegenstander heel veel ruimte te geven als de middenvelders niet op de juiste positie staan. Je hebt namelijk twee buitenspelers, terwijl je ook nog twee vleugelspitsen hebt, waardoor er in het midden maar twee centrale middenvelders zijn. De twee buitenspelers kunnen tegenwoordig gezien als opkomende backs in een 4-3-3-formatie. De Nederlandse coaches Johan Cruyff en Louis van Gaal behaalden met het 3-4-3-systeem grote successen met respectievelijk FC Barcelona en Ajax. Louis van Gaal won zelfs de Champions League.

3-5-2-formatie

Dit systeem lijkt heel erg op de 5-3-2-formatie. De backs in het 5-3-2-systeem schuiven het middenveld in en gaan aanvallender denken. Vaak zorgt de trainer ervoor dat er achter de twee spitsen twee aanvallende middenvelders staan. Daarachter staat dan een blok van een defensieve middenvelder en drie centrale verdedigers. De aanvallende backs staan ongeveer op de middenlijn en worden om de beurt naar voren gestuurd.

De 3-4-3-formatie / Bron: Winniehell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)De 3-4-3-formatie / Bron: Winniehell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
De 4-3-3-formatie / Bron: Mario Ortegon, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)De 4-3-3-formatie / Bron: Mario Ortegon, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
De 4-5-1-formatie / Bron: Mario Ortegon, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)De 4-5-1-formatie / Bron: Mario Ortegon, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
De 4-2-3-1-formatie / Bron: Mario Ortegon, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)De 4-2-3-1-formatie / Bron: Mario Ortegon, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

De 4-formaties

4-2-4-formatie

Het eerste systeem met vier verdedigers werd gebruikt om meer balans te krijgen tussen aanvallen en verdedigen. Het systeem lijkt ook in balans als je de cijfers bekijkt. De ervaring ligt echter anders. Deze speelstijl is vrij aanvallend, aangezien de vier aanvallers weinig defensieve taken kennen.

4-3-3-formatie

Het systeem dat in Nederland wordt gezien als rolmodel. Het 4-3-3-systeem kent vier verdedigers. Twee daarvan kunnen gebruikt worden als aanvallende backs, waardoor de vleugelspitsen meer naar binnen komen te spelen wanneer een back opstoomt. Je hebt verschillende varianten in een 4-3-3-formatie. Zo kun je van de drie middenvelders twee of één defensieve middenvelder gebruiken, terwijl je ook één of twee aanvallende middenvelders neer kunt zetten. De spits heeft zijn vaste positie. Deze kan gebruikt worden als afmaker binnen de zestien (via voorzetten vanaf de flanken) of als aanspeelpunt. Dan zullen de vleugelspitsen dieper staan dan hem, aangezien hij daar de bal moet bezorgen. De vleugelspitsen zijn van groot belang in een 4-3-3-formatie. Als deze weinig creativiteit hebben, wordt het lastig de tegenstander uit te spelen. Deze speelstijl werd werd uitstekend uitgevoerd door Feyenoord toen ze de Europa Cup één wonnen en door Ajax. Bij Ajax wordt dit systeem bijna als heilig verklaard, vanwege de frivole en aanvallende intenties.

4-4-2-formatie

In dit systeem is het de bedoeling dat je met twee spitsen komt te spelen. Eén spits kan als schaduwspits opereren, zodat deze om de echte spits heen zwerft. In dit systeem heb je twee buitenspelers die vanaf de middenlijn de hele zijlijn moet kunnen belopen. Je kan ook in een ruit spelen met dit systeem (wordt dan 4-1-2-1-2 genoemd). In het 4-1-2-1-2-systeem wordt er duidelijk met een ruit gespeeld, waardoor de buitenspelers omgetoverd worden tot één aanvallende en één defensieve middenvelder, in plaats van vier middenvelder op een rij. Een bekend voorbeeld van dit systeem is het Manchester United uit de jaren 90, onder Sir Alex Ferguson.

4-3-2-1-formatie

Het 4-3-2-1-systeem is bedoeld voor de defensieve zekerheid. Je speelt met zeven verdedigend ingestelde spelers. De twee aanvallende middenvelder ondersteunen de enige spits. Het nadeel van dit systeem is dat je moeilijk vooruit kan denken. Je zult met dit systeem vooral op de counter moeten loeren, terwijl je de tegenstander tegenhoudt. Met dit systeem is een kopsterke spits handig, voor de aanvallende middenvelder die bijsluiten, maar ook een snelle diepe spits is handig, voor de dieptepass en de snelheid.

4-5-1-formatie

Dit systeem kan worden gezien als een verdedigend systeem. Het kan echter ook heel aanvallend zijn, als de buitenspelers verder naar voren gaan spelen, waardoor het een 4-3-3-systeem wordt. Dit systeem wordt gebruikt om de tegenpartij tegen te houden, waardoor er met snelle buitenspelers gecounterd kan worden.

4-2-3-1-formatie

De 4-3-2-1-formatie is de formatie die eigenlijk de perfecte balans weergeeft tussen aanvallen en verdedigen.
Bij het verdedigen heb je zes defensief denkende spelers, terwijl je bij het aanvallen vier aanvallend ingestelde spelers hebt. De aanvallers staan niet te ver naar voren, waardoor je het speelveld compact kan houden. Bert van Marwijk werd met Nederland tweede op het WK van 2010 met dit systeem. Het 4-2-3-1-systeem is eigenlijk voortgekomen uit het 4-3-3. De buitenspelers zijn verder naar het middenveld opgesteld, waardoor er compacter gespeeld kan worden.

De 5-3-2-formatie

Een 5-3-2-formatie wordt meestal gebruikt door een iets minder sterk team. Zo speelde PSV in de Champions League heel goed voetbal met 5-3-2. Je speelt met drie centrale verdedigers, die allemaal in kunnen schuiven naar het middenveld. De backs worden hoog opgesteld, wat wil zeggen dat de backs aanvallender dan normaal ingesteld staan. De drie middenvelder kun je op verschillende manieren opstellen. De gebruikelijke manier is echter de drie centrale middenvelders, omdat je al drie centrale verdedigers hebt. Er zijn twee spitsen, die allebei op een andere manier gebruikt kunnen worden. Meestal zwerft de één om de ander heen of komt één spits op de links/rechtsbuiten positie te spelen.
© 2016 - 2020 Voetbol, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Onderdelen van de sportanalyse bij voetbalBinnen de (sport)fysiotherapie is een gedegen sportanalyse onontbeerlijk. De sportanalyse is een van de basiselementen b…
Spellen voor op het strandBij lekker weer kiezen veel mensen ervoor om een bezoek aan het strand te brengen. Op het strand is er veel ruimte en du…
Nederlands elftal: 5-3-2 systeemHet Nederlands elftal speelt meestal met een 4-3-3 opstelling, een vrij eenvoudig systeem. Het gebeurt echter soms dat a…
De best betaalde sporters ter wereldDe best betaalde sporters ter wereldVan alle sportteams ter wereld verdienden de Europese voetbalteams in 2011 het meeste. En van alle sporters verdienden i…

De top tien beste voetballers uit de 20e eeuwDe top tien beste voetballers uit de 20e eeuwDe wereld is in de ban van voetbal, maar dat is ze al langer. Eerst werd er nog gevoetbald met propjes, later werden er…
Top 10 best betaalde trainers in het voetbal (2020)Top 10 best betaalde trainers in het voetbal (2020)In het wereldje van de voetballerij gaat veel geld om, zo ook bij de toptrainers. Vijf van de tien best betaalde trainer…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Veel gebruikte formaties in het voetbal"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Voetbol
Laatste update: 29-03-2018
Rubriek: Sport
Subrubriek: Voetbal
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!