Capoeira, Braziliaanse vechtsport of dans?

Wie wel eens gekeken heeft naar capoeira-beoefenaars moet beslist onder de indruk zijn geraakt. Het is fascinerend te kijken naar deze oorspronkelijk ut Brazilie afkomstige sport, die het midden houdt tussen vechtsport en dans. Wat het meest opvalt is de fysieke kracht en lenigheid van de beoefenaars. Omdat alles op muziek,zang en handgeklap gebeurt is wel meteen duidelijk dat het bij deze sport niet aleen om het vechten gaat.

Wat is capoeira?

In Brazilie is capoeira na voetbal de populairste sport, maar ook in Nederland raken steeds meer mensen enthousiast, Capoeira is een gevecht/dans/spel waarbij twee spelers elkaar uitdagen in een grote kring (roda genaamd).Zij draaien en cirkelen in spectaculaire bewegingen om elkaar heen. De anderen in de kring zingen liederen en begeleiden op traditionele instrumenten. Steeds treedt weer iemand anders in de kring naar voren om de gevechtsdans over te nemen. De ‘winnaar ’is degene die de meeste vlekken op zijn kleding heeft door het contact met de vloer of voeten van de tegenstander. Capoeira onderscheidt zich door het spelend karakter van andere vechtsporten en door de onmisbare rol van de muziek. Het gaat er niet zozeer om de tegenstander uit te schakelen als wel om het maken van ontwijkende bewegingen en het uitlokken van de tegenstander, waarbij de spelers soms echt acrobatische toeren uithalen. Erg mooi om te zien allemaal. Niet het winnen, maar het plezier van het spel en het maken van mooie bewegingen staat dan ook voorop bij capoeira.

Armoede

Door miljoenen Brazilianen wordt deze sport beoefend. Hieronder zijn vooral veel kinderen en jongeren. Indirect zorgt capoeira voor een goede stimulans in de bestrijding van armoede in dit land. Capoeira trekt veel jongeren uit sloppenwijken. Bezig zijn met deze sport geeft hen een doel. Er wordt van de jongeren verwacht dat ze naar school gaan en hen wordt discipline bijgebracht. Uiteindelijk hebben deze kinderen een beter toekomstperspectief en minder kans om te belanden in de wereld van drugs en criminaliteit.

De oorsprong van capoeira

Capoeira is in de 17e eeuw ontstaan in Brazilie. In die tijd waren er erg veel Afrikaanse slaven die moesten werken op onder andere plantages. Voor deze slaven was het verboden om vechtsporten te beoefenen. Wel mocht er gedanst worden. Onder het mom van ‘dans’ onstond uiteindelijk Capoeira, zodat men elkaar toch kon uitdagen. De muziek die hierbij gespeeld wordt is ontstaan door vermenging van verschillende Afrikaanse culturen met de westerse (Portugese) cultuur. Er wordt dan ook gebruikt gemaakt van instrumenten met verschillende ‘roots’'.

Capoeira-muziek

De capoeira-muziek wordt gevormd door instrumenten, handgeklap en zang. De zang bestaat uit een solo en een refrein dat door de capoeiristas wordt herhaald. De liederen gaan over de geschiedenis van capoeira en zijn mestres, over het spel, het leven en de liefde.

De instrumenten die traditioneel worden gebruikt zijn:

• Berimbau: een houten muziekboog met snaar en kalebas-resonator. Oorspronkelijk afkomstig uit Angola
• Caxixi: gevlochten mandje met hengsel. Een gebogen kalebas dient als bodem en houdt zaadkorrels binnen.Oorspronkelijk gebruikt door een berimbau-speler. Ritmisch instrument.
• Atabaque: Van oorsprong Afrikaanse langwerpige houten trommel die met de handen of met een stok bespeeld wordt.
• Pandeiro: beltrom (tamboerijn)
• Agogo: Zwarte ijzeren bellen, afkomstig uit Afrika. Doordat er een grote en een kleinere bel aan elkaar zitten kan men twee toonhoogtes spelen
.

Twee stijlen

Tegenwoordig zijn er twee stijlen te onderscheiden in Capoeira. De tradtionele, lage, acrobatische Angola-stijl en een jongere, snelle vechtstijl, de Regional. Deze laatste stijl is in de twintigste eeuw door mestre Bimba (1900-1974) ontwikkeld. De Regiona-stijl is onder jongeren momenteel het meest populair. Hoewel van oorsprong afkomstig uit Brazilie is capoeira tegenwoordig over de hele wereld te vinden en heeft ook in Nederland in toenemende mate mensen entthousiast weten te maken.

Meer links:
Batuque
Graduado Bolha
Capoeira startkabel © 2007 - 2008 Xpress, gepubliceerd in Vechtsport (Sport) op 05-03-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Xpress is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Capoeira startpagina.

Verwante artikelen

• Capoeira: groeiend succes en hedendaagse kenmerken: In de 19e eeuw werd het beoefenen van capoeira in Brazilië verboden. En toch is deze dans-/vechtkunst helemaal niet ten ondergegaan. Integendeel, ze is int…
• De Braziliaanse kunst: Capoeira!: Wie Capoeira zegt, zegt Brazil. Alhoewel Capoeira tegenwoordig bijna overal ter wereld beoefend kan worden, en z’n roots duidelijk in Afrika liggen, is deze krijgshaftige ku…
• Capoeira: ontstaan en evolutie in slavernij: Dans of gevechtkunst? Om capoeira te definiëren is het nodig om de oorsprong ervan nader te bekijken. Alleen dan kunnen we capoeira en de kenmerken ervan beter be…
• Muziekinstrumenten bij capoeira: Muziek is een essentieel onderdeel van het capoeira-spel. De instrumenten die hiervoor gebruikt worden, zijn niet de klassieke, welgekende instrumenten, maar wel de berimbau,…
• Een inleiding tot Bossaball: Wat doe je als je niet kan kiezen tussen trampolinespringen, capoeira, gymnastiek en volleybal? Juist ja, je beoefent ze gewoon allemaal tegelijk. In dit artikel vind je informat…