InfoNu.nl > Sport > Balsport > Kaatsen in Friesland

Kaatsen in Friesland

Kaatsen in Friesland Kaatsen is een populaire balsport in Friesland. Het kan samen met schaatsen en skûtsjesilen tot de Friese volkssporten worden gerekend. Het wordt een enkele keer op Ameland gespeeld, maar daar heeft het nog niet vaste voet aan de grond gekregen. Kaatsen zit op Ameland nog in het hoekje van demonstratie- en clinicsport.

Demonstratie kaatsen op Klein Vaarwater

Foto Persbureau Amedland / Bron: Persbureau AmelandFoto Persbureau Amedland / Bron: Persbureau Ameland

Kaatsen

Kaatsen is een balspel dat door twee teams van elk drie spelers wordt gespeeld. Het speelterrein is doorgaans een grasveld.
Het ene team slaat op en het team in het veld doet de retourslag. Zowel het opslagteam als het veldteam kan punten scoren.
Bij het Friese kaatsen heten de teams parturen.

Bovenslag

Met een onderhandse slagbeweging met de blote hand wordt de opslagbal naar het perk geslagen. Hiermee zijn direct punten te verdienen. Vanuit het perk kan het veldteam de opslag direct retourneren met een retourslag. Dit gebeurt bovenhands of onderhands. De spelers dragen dan meestal een handschoen. Door ver te slaan is direct te scoren. Het team slaat dan een bovenslag.

Kaats

Komt de bal in het speelveld tot stilstand, dan is het een onbesliste slag. De kaats, een houten blokje, markeert de onbesliste slag. Na het wisselen van de teams, verkaatsen ze de onbesliste slag.

Foto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau AmelandFoto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau Ameland

Telegraaf

Vier winnende slagen leveren een eerst op. Twee eersten wordt een spel. Het team dat als eerste zes eersten verzamelt wint. Het scorebord bij het kaatsen heet een Telegraaf. Als het kaatsen in toernooivorm wordt gespeeld moet het winnende team vier tot zes partijen winnen om kampioen te worden. De winnaars krijgen een krans omgehangen en de beste speler van de dag krijgt de prestigieuze titel van Koning van de wedstrijd. In Friesland hangen de kaatsers hun kransen aan de gevel van hun huis.

Kaatsbal

Kaatsballen die ambachtelijk zijn vervaardigd zijn van leer met een vulling van koeienhaar. De bal weegt ongeveer 24 gram.

Foto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau AmelandFoto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau Ameland

Kaatsveld

Er wordt doorgaans op gras gespeeld. Een beroemd kaatsveld is het Sjûkelân in Franeker. In Harlingen vindt jaarlijks het Lanenkaatsen plaats. Dat is kaatsen op straat, de Lanen, middenin de stad. De PC, Permanente Commissie, is een van de belangrijkste wedstrijden van het kaatsseizoen. De PC wordt sinds 1854 georganiseerd op het Sjûkelân in Franeker.

Muurkaatsen

Muurkaatsen wordt in heel veel landen gespeeld. Het wordt veel in de winter gespeeld. De regels zijn eenvoudig en je hebt niet meer nodig dan een bal en een muur.

Jeu de pelote

In België en Noord Frankrijk spelt men veel Jeu de Pelote, een vorm van kaatsen. Het wordt door twee teams van vijf gespeeld op stenen of asfalt. Het veld is lang en smal.

Foto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau AmelandFoto Persbureau Ameland / Bron: Persbureau Ameland

KNKB

Koninklijke Nederlandse Kaats Bond heeft bijna 15.000 leden in 123 verenigingen en 12 federaties.

Kaatsen op Ameland

Op Ameland is geen kaatsvereniging actief. Het wordt er af en toe gespeeld op een sportveld of op het strand. Organisatiebureaus organiseren kaatsclinics op de Waddeneilanden. Op 18 augustus 2012 geven oud-topkaatsers uit Friesland een demonstratie op Vakantiepark Klein Vaarwater.

Lees verder

© 2012 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kaatsen, sport in FrieslandWie wel eens in Friesland is geweest heeft het misschien wel eens gezien: kaatsen. Kaatsen is een sport die in bepaalde…
Bezienswaardigheden in FrieslandFriesland is een hele mooie provincie. Er zijn vele bezienswaardigheden. Waar moet je zeker zijn geweest?
Nordic Walk Ameland - wandelen op het WaddeneilandNordic Walk Ameland - wandelen op het WaddeneilandSinds 2006 vindt jaarlijks in het voorjaar de Nordic Walk Ameland plaats, een recreatieve wandelroute door de natuur. Ho…
De elf steden van de tocht der tochtenDe Elfstedentocht dankt zijn naam aan de elf steden die de schaatsenrijders aandoen bij het volbrengen van de tocht. Dat…
Franeker, universiteitsstad van FrieslandFraneker, universiteitsstad van FrieslandAls je op een mooie zomerse dag besluit om van de snelweg te gaan, en om Franeker binnen te rijden, word je aangenaam ve…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Theun, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • KNKB
  • Persbureau Ameland
  • Afbeelding bron 1: Persbureau Ameland
  • Afbeelding bron 2: Persbureau Ameland
  • Afbeelding bron 3: Persbureau Ameland
  • Afbeelding bron 4: Persbureau Ameland

Reageer op het artikel "Kaatsen in Friesland"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 30-09-2016
Rubriek: Sport
Subrubriek: Balsport
Special: Amelandsport
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!