Je maximale hartslag berekenen en meten doe je zo

Je maximale hartslag berekenen en meten doe je zo Je maximale hartslag berekenen is belangrijk voor hardlopers. Ook voor beginners is het nuttig om de hartslag tijdens het lopen in de gaten te houden. Wanneer je langere afstanden loopt of intensiever gaat trainen is je hartslag bepalen een must. Zoniet kan je immers onmogelijk weten of je zinvol traint. Gelukkig bestaan er tal van goede hartslagmeters en sporthorloges om je hierbij te helpen. Je kan de maximale hartslag eenvoudig zelf bepalen, maar alleen een maximale inspanningsproef geeft volledige zekerheid. Hoe bepaal je de maximale hartslag en hoe kan je op de juiste manier trainen?
Maximale hartslag berekenen / Bron: OpenClipart Vectors, PixabayMaximale hartslag berekenen / Bron: OpenClipart Vectors, Pixabay

Wat is de normale hartslag?

De hartslag is de frequentie waarmee het hart pompt of met andere woorden: het aantal slagen per minuut. Men spreekt ook van polsslag of kortweg ‘de pols’, omdat dit de beste plaats is om de hartslag te meten. In rust bedraagt de gemiddelde hartslag van een mens 60 tot 80 slagen per minuut. Voor topsporters kan de hartslag in rust zelfs hooguit 30 tot 40 slagen per minuut zijn.

Bij kleine zoogdieren ligt de gemiddelde hartslag veel hoger dan bij de mens. Dit maakt dat de gemiddelde levensduur van kleine dieren op enkele uitzonderingen na ook veel lager ligt.

De maximale hartslag berekenen

Ruwweg kan je drie manieren onderscheiden om de maximale hartslag te bepalen. De ene methode is wat nauwkeuriger dan de andere.

De klassieke formule

Wat sommigen ook mogen beweren: een volledig nauwkeurige, exacte formule bestaat niet. Je kan wel je maximale hartslag bij benadering bepalen. Deze hangt vooral van de leeftijd af. Er bestaat al sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw een heel eenvoudige formule om de maximale hartslag te bepalen:

  • Voor mannen: 220 min de leeftijd
  • Voor vrouwen: 226 min de leeftijd

Deze formule wordt nog steeds heel veel gebruikt omdat ze zo eenvoudig is. Voor beginnende lopers is deze methode dus een goed begin. Toch is het resultaat om verschillende redenen niet ideaal. De berekening geeft een algemeen beeld dat voor heel wat mensen klopt maar niet voor iedereen. De foutenmarge is groot, want je kan gemakkelijk tien slagen naast je werkelijke maximale hartslag zitten.

Baseer je je trainingsschema dus enkel op deze formule dan loop je het risico dat je niet optimaal traint. Je bent dan te licht of te intensief aan het sporten om het gewenste resultaat te bereiken.

Nauwkeuriger formules

Wetenschappers hebben dan ook in de loop der jaren getracht andere en betrouwbaardere formules te ontwikkelen, maar zonder veel bijval. Zo ontwikkelde de Amerikaanse sportcardioloog Thomas Allison een formule die volgens hem nauwkeuriger is omdat ze rekening houdt met de vaststelling dat bij stijgende leeftijd de maximale hartslag bij vrouwen geleidelijker daalt dan bij mannen:

  • Voor mannen: 216 min 93% van de leeftijd
  • Voor vrouwen: 220 min 67% van de leeftijd

Een andere populaire formule die men als nauwkeuriger dan de klassieke formule beschouwt is:

  • Voor mannen: 214 - 80% van je leeftijd
  • Voor vrouwen: 209 - 70% van je leeftijd

Aangezien je voor dergelijke formules een rekenmachine nodig hebt blijft de klassieke formule nog steeds de meest gebruikte. Bovendien is ook de formule van Allison niet helemaal betrouwbaar en blijft er ook hier ruimte voor een foutenmarge. Het risico bestaat dat je alsnog op de verkeerde manier traint.

Intensieve intervaltraining

De derde en nauwkeurigste formule is je maximale hartslag berekenen via een intensieve intervaltraining. Dit gaat als volgt:

  • Ga op een atletiekbaan rustig warmlopen gedurende vijftien tot twintig minuten.
  • Loop 1500 meter (zes rondjes) stevig door.
  • Loop vervolgens een rondje rustiger.
  • Loop uiteindelijk een rondje zo hard als je kunt.

Het hoogste cijfer op je hartslagmonitor zit dicht aan tegen je maximale hartfrequentie. Let op: een warming-up is essentieel voor goede testresultaten. Je moet altijd topfit en uitgerust zijn voordat je de test doet.

Maximale Inspanningsproef

Hoewel de ene methode nauwkeuriger is dan de andere biedt geen enkele manier honderd procent betrouwbaarheid over je maximale hartslag. Alleen een inspanningsproef op maat in een ziekenhuis kan met zekerheid iets zinnigs zeggen over jouw correcte individuele maximale hartslag, omdat mensen nu eenmaal individueel sterk verschillen. Alleen al erfelijkheid bepaalt of je iemand bent met een hoge, gemiddelde of lage hartslag.

Ben je hierin geïnteresseerd kan je je arts hierover aanspreken. Hij kan je doorverwijzen naar een specialist die dergelijke uithoudings- en inspanningstesten afneemt. Voor beginnende of sporadische lopers is zo'n proef echter niet per definitie noodzakelijk.

Hartslag en looptraining

Belang van de maximale hartslag

Wanneer je tijdens het hardlopen niet weet wat je hartslag is weet je ook niet of je op de juiste manier traint. Loop je met een te hoge hartslag neem je het risico op blessures en verzuring van de spieren. Train je met te lage hartslag ben je niet bezig met het realiseren van je doelstellingen: vetverbranding en verbetering van je conditie.

Hartslagzones

Er zijn verschillende hartslagzones afhankelijk van het percentage van je maximale hartslag waarin je traint. Men neemt aan dat vanaf 50% van de maximale hartslag de conditie verbetert. In een ideaal trainingsschema train je echter meestal op 65 tot 80% van je maximale hartslag. In deze zone bevorder je de vetverbranding en conditie. Het tempo moet in deze zone nog comfortabel genoeg zijn om een gesprek te kunnen voeren.

Let ook op dat je niet te vaak over de 91% van je maximale hartslag gaat. Dan overschrijd je de anaerobe drempel en begin je te verzuren. Kort bij de maximale hartslag trainen is enkel sporadisch aan te raden voor topsporters.

Volgens het tijdschrift Runner's World zijn er vier hartslagzones:

ZonePercentage van maximale hartslagBeschrijving
Zone 1 60-70%Heel rustige inspanning. Ideaal voor warming-up en cooling-down
Zone 2 70-80%Ideaal voor de meeste trainingen. Comfortabel praten is nog mogelijk
Zone 3 81-93%Nog doenbaar maar zwaarder. Korte zinnen uitbrengen lukt nog
Zone 4 93-100%Zwaar wedstrijdtempo. Praten is niet langer mogelijk

Hartslag meten: hartslagmeter of sporthorloge

Hartslagmeter

Om je hartslag in het oog te houden kan je een hartslagmeter aanschaffen. Er zijn veel goede klassieke hartslagmeters op de markt. Deze bestaan uit een polshorloge en een borstband die je om je middel draagt om de hartslag te registreren.

TomTom Runner Cardio / Bron: Stux, PixabayTomTom Runner Cardio / Bron: Stux, Pixabay
Sporthorloge
Een andere interessante optie zijn de sporthorloges van Polar, Garmin en TomTom. Deze meten tijdens het hardlopen niet alleen je hartslag maar hebben vaak ook tal van andere functies, zoals een stopwatch of een ingebouwde gps die toelaat om de gelopen afstand en je gemiddelde snelheid bij te houden.

De RunnerCardio van TomTom meet de hartslag zelfs rechtstreeks op de pols zodat een borstband niet langer nodig is. Daarnaast heeft dit horloge tal van andere functies zoals een chronometer en het bijhouden van interessante gegevens over je loopprestaties.

Lees verder

© 2015 - 2024 Karldelauw, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Hardlopen met een hartslagmeter, hoe te beginnen?Hardlopen met een hartslagmeter, hoe doe je dat? Welke hartslag moet je aanhouden voor het verbeteren van je conditie, w…
Lopen met hartslagmeter voor beginnersEr zijn verschillende manieren om tijdens je hardlooptraining je vorderingen bij te houden: a.Op tijd – iedere keer dat…
Haal het maximale uit je training met een hartslagmeterHaal het maximale uit je training met een hartslagmeterIedere keer dat je hart een pompbeweging maakt, wordt dit de hartslag genoemd. Gemiddeld heeft een volwassen persoon een…

Verschillende elfstedentochtenVerschillende elfstedentochtenAls de winter in Friesland aanbreekt breekt ook de Elfstedenkoorts weer uit. Gaat het dit jaar wel gebeuren? Maar helaas…
IJsberen of winterzwemmen: zwemmen in ijskoud waterIJsberen of winterzwemmen: zwemmen in ijskoud waterWinterzwemmen of ijsberen is heel erg populair. Het heeft vele voordelen voor de gezondheid en je voelt jezelf bevrijd i…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Carlos8648, Pixabay
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hartslag
  • http://www.knack.be/nieuws/gezondheid/een-nieuwe-formule-voor-de-maximale-hartslag/article-normal-142067.html
  • http://www.community.decathlon.be/nl/tips-coaching/fietsen/tips-om-je-maximale-hartslag-te-bepalen/
  • http://www.bokrijklopers.be/Bibliotheek/maximale-hartslag.html
  • Runner's World, De complete hardloopgids voor beginners, uitgave 2015
  • http://www.basic-fit.be/fitness-blog/maximale-hartslag-berekenen-trainen-in-hartslagzones/
  • Afbeelding bron 1: OpenClipart Vectors, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stux, Pixabay
Karldelauw (112 artikelen)
Laatste update: 22-03-2017
Rubriek: Sport
Subrubriek: Sportieve activiteiten
Bronnen en referenties: 9
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.